In de rubriek Ajax-fans over de grens spreken wij Tom Filipović. De Kroaat brengt op 1 juli een Ajax-boek in het Kroatisch uit. Filipović - woonachtig in zowel Kroatië als in Bosnië-Herzegovina - is sinds jaar en dag een fanatieke Ajacied. Twee jaar geleden sprak Ajax Showtime hem al over zijn liefde voor Ajax. Nu hij een boek uitbrengt over zijn favoriete voetbalclub is er reden genoeg om Filipović opnieuw te benaderen voor een interview. Op een dag hoopt de Kroaat dat aanvoerder Dusan Tadić zijn boek zal lezen. Waar gaat jouw Ajax-boek precies over?
‘Dit boek gaat over de hele geschiedenis van Ajax. 120
jaar. Het is een boek dat niet alleen gaat over de hoogtepunten uit de
geschiedenis van de Amsterdamse club. Naast het winnen van de vele prijzen, waaronder de vier Champions League-overwinningen, de landstitels en
bekeroverwinningen in Nederland, zijn er ook diverse dieptepunten in het boek opgenomen. Je moet eerlijk blijven en niet alleen alle hoogtepunten laten zien.
Eén hoofdstuk heet: The Bad Sight of Ajax. In dat hoofdstuk praat ik
over het staafincident gedurende de wedstrijd tegen Austria Wien (27 september 1989, red.). Door dit moment werd Ajax uitgesloten van Europees voetbal.
Ook komt de tragische gebeurtenis met Abdelhak Nouri en het gevecht tussen de
supporters van Ajax en Feyenoord in Beverwijk aan bod in dat hoofdstuk.
Ook is er één hoofdstuk aan Feyenoord geweid. Dit heb ik
gedaan om de rivaliteit tussen Ajax en de Rotterdamse ploeg voor
de lezer te beschrijven. Naast het hoofdstuk over Feyenoord heb ik een hoofdstuk:
Jewish.
Iedereen noemt Ajax altijd
Joden, maar officieel is Ajax geen Joodse club. In Europa en met name in de Balkan houden veel mensen niet van Ajax vanwege de
link met de Joodse gemeenschap. Dit komt omdat zij niets met Joden hebben. In dit hoofdstuk leg ik uit hoe de connectie tussen Ajax en de Joden daadwerkelijk tot stand is gekomen en waarom deze naam tot op de dag van
vandaag nog steeds aan Ajax is verbonden.
Er zijn veel interessante verhalen in
het boek, waaronder het hoofdstuk over de iconen van Ajax. Hierin komen onder andere Bobby Haarms en Sjaakie Wolfs aan bod. Ik kan niet over iedere legende praten, want Ajax heeft er zo
veel gekend. Het is geen doorsnee boek dat over diverse statistieken gaat. Helaas is het einde
van het boek droevig, want ik ben met de uitschakeling in het
seizoen 2018/2019 in de halve finale van de Champions League tegen Tottenham
Hotspur (3-3 gelijkspel over twee duels, maar de Engelse club won op basis van uitdoelpunten, red.) geëindigd.’
Is dit het allereerste Kroatische Ajax-boek dat ooit
is uitgebracht?
‘Het boek is volledig in het Kroatisch geschreven, maar
ook mensen uit Servië, Noord-Macedonië en Bosnië-Herzegovina kunnen het boek
lezen. Dit komt doordat de Kroatische taal bijna identiek is aan de talen van de hiervoor genoemde
landen. Het is een boek voor Dusan Tadić, want hij kan de Kroatische taal eenvoudig lezen. Ik
zei tegen mijn vriend Rodney Rijsdijk dat hij moet proberen om het boek op de één of andere
manier bij Dusan (Tadic, red.) te krijgen, want hij zal het boek zeker leuk
vinden.
Ik heb veel onderzoek gedaan om erachter te komen of dit het
enige Ajax-boek is dat in het Kroatisch is gepubliceerd. In het verleden is er eigenlijk nog geen enkele keer een Ajax-boek in Kroatië of voormalig Joegoslavië gepubliceerd. Ik las dat er wel een boek in Bulgarije is
uitgebracht, maar dat ging deels over Ajax en deels over
het Nederlands elftal. Alleen noem ik dat geen volledig Ajax-boek.
Ik denk dat er
buiten de Nederlandse boeken geen andere Ajax-boeken zijn gepubliceerd. Ik weet
het niet zeker of dit ook voor Engeland geldt, maar ik heb nog niet van een
niet-Nederlandstalig-Ajax-boek vernomen. Anders zou ik het ongetwijfeld hebben
gekocht. Ik heb wel het boek over de honderdjarige geschiedenis van Ajax uit
Nederland gekocht.’
‘Het boek is volledig in het Kroatisch geschreven, maar ook mensen uit Servië, Noord-Macedonië en Bosnië-Herzegovina kunnen het boek lezen. Het is een boek voor Dusan Tadić', aldus Filipović.
Wat is de reden dat je dit boek bent gaan schrijven?
‘Ik heb alle mooie momenten van Ajax op televisie
meegemaakt, waaronder het winnen van de Champions League in 1995. Ajax is één
van de weinige clubs over de wereld die alle prijzen heeft gewonnen. Mijn
grootste droom was om ooit een rondje te lopen in het Olympisch Stadion en naar
Ajax – Feyenoord te gaan en dan Ajax te zien winnen.
Na die momenten schreef ik
op mijn 'AJAX AMSTERDAM BALKAN FANS'-Facebook-pagina: 'Wat zal ik buiten deze dromen nog meer realiseren?' Mensen reageerden massaal dat ik een boek over Ajax moest maken, omdat ik het
Johan Cruijff ben verschuldigd. Na er twee maanden over na te hebben gedacht,
besloot ik om het boek te gaan schrijven. Uiteindelijk is het me gelukt. Het
heeft me uiteindelijk iets meer dan één jaar gekost.
Zonder Erneste Ramses Herders – een goede vriend van me –
zou er geen Ajax-boek zijn. Hij heeft mij heel erg met het boek geholpen. Hij zorgde
ervoor dat ik bij hem in Amsterdam kon overnachten, zodat ik onderzoek kon doen
voor het boek. Erneste is een echte Amsterdammer en een grote Ajacied.'
Op welk gedeelte van het boek ben je het meest trots?
‘Het gedeelte waar ik het meest trots op ben, gaat over de beste wedstrijden
van Ajax ooit. Zoals Ajax – Inter in 1972 of Ajax – AC Milan in 1995. Als je die duels op televisie ziet, kun je hem tien keer terugkijken
op één dag, maar het is moeilijk om die wedstrijden op papier te verwoorden.'
Hoeveel mensen hebben er naast jou nog aan het boek
meegeholpen?
‘Ik heb het in mijn eentje geschreven, maar er hebben
zo’n vijf tot tien personen bij het afronden van het boek geholpen. Voor
mijzelf is het moeilijk om in een boek van 380 pagina’s mijn eigen fouten te
herkennen en het is ook saai, haha. Hierdoor heb ik aan diverse professionele
mensen gevraagd of zij mij hierbij konden helpen. Denk hierbij aan het
toevoegen van foto’s of het aanpassen van de grammatica. Mijn vrouw is docent
Kroatisch en Engels, waardoor zij mij met de grammatica eenvoudig kon helpen. Ze vond het juist leuk dat ik het boek ging realiseren. Zij heeft mij in het proces gesteund en is zelf ook een enorme Ajax-fan.
Eén bladzijde uit één van de hoofdstukken over de succesvolle jaren van Ajax: het winnen van diverse Europa Cups-I in de jaren zeventig.
Is dit het allereerste Ajax-product dat je uitbrengt? Of heb je nog andere Ajax-gerelateerde producten uitgebracht?
‘Ik heb in het verleden een documentaire gemaakt. Die heb
ik in Amsterdam opgenomen. Ik nam het spontaan op en ik ben toen naar iedere plek
geweest die aan Ajax is gelinkt, waaronder Stadion De Meer, het huis waar Johan
Cruijff is opgegroeid en naar de Kalverstraat waar Ajax is opgericht. De
documentaire duurt ongeveer 35 minuten. Je kunt het vinden op mijn
YouTube-kanaal.
Het is destijds met mijn telefoon gemaakt, dus het beeldmateriaal heeft geen al
te hoge kwaliteit. Ook heb ik in het Kroatisch dingen verteld.’
Waar kunnen mensen jouw boek kopen?
‘We beginnen met het verkopen van de boeken per 1 juli. Heel
veel mensen hebben al een aanvraag gedaan om het boek te kopen. Mensen uit
Noord-Macedonië en Servië, maar ook uit Amsterdam. Een aantal Amsterdammers
zeggen dan tegen mij dat ze het niet per se willen lezen, maar juist als collectorsitem
willen hebben.
Ik verkoop het Ajax-boek op dit moment via
de post en promoten het boek op de Kroatische televisie en via andere kanalen. Op
die manier komen mensen op mijn
website en Facebookpagina
AJAX AMSTERDAM BALKAN FANS terecht.
Via zowel
mijn website als Facebook-pagina kunnen mensen op dit moment het Ajax-boek
bestellen. Ik ben zeer content met de hoeveelheid mensen die het boek al hebben
besteld. In eerste instantie was ik al tevreden geweest als één kind mijn boek
zou kopen. Het boek kost dertig euro.'
Tom (links) op de foto met twee Amsterdammers bij Café Monico voorafgaand aan een duel van Ajax.
Heb je in de toekomst plannen om nog andere
Ajax-gerelateerde producten te maken?
‘In ieder geval geen Ajax-boeken meer. Ik denk dat het
wel genoeg is als ik één boek heb gemaakt dat over de eerste 120 jaar van het
bestaan van Ajax gaat. Met het publiceren van Ajax-gerelateerde artikelen -
over de geschiedenis, wedstrijden en nieuwe gebeurtenissen - op mijn website zal ik blijven doorgaan.’
Nick Ooms (Twitter:
NOoms97 | e-mail:
[email protected])