Sinds de benoeming van Lesley Bamberger tot voorzitter van de Raad van Commissarissen van Ajax duikt steeds dezelfde vraag op: gaat hij zijn vermogen - geschat op zo'n twee miljard euro - inzetten voor de club? Het idee is logisch. In Nederland zijn er genoeg voorbeelden van rijke supporters die hun club helpen. Maar Ajax zit anders in elkaar.

In deze editie van Diepe Zakken: waarom een “suikeroom-scenario” bij Ajax vrijwel onmogelijk is, waarom financiële injecties vaak minder effect hebben dan gedacht, en waarom de invloed van Bamberger waarschijnlijk eerder lijkt op die van Robert van der Wallen bij PSV dan op Boekhoorn bij NEC.

De vraag die steeds terugkomt

Het huidige succes van NEC staat niet los van Marcel Boekhoorn; de miljardair die zijn club financieel helpt. Net als Frans van Seumeren bij FC Utrecht. Ook Feyenoord heeft een vergelijkbare situatie door de financiële injectie van de Vrienden van Feyenoord. Overigens speelt daar nu weer de discussie over het terugkopen van aandelen met extern gefinancierd geld. En nu is er een rijke supporter bij Ajax op een van de belangrijkste posities binnen de club.

De reflex is dus begrijpelijk: Ajax heeft een miljardair als voorzitter van de Raad van Commissarissen, dus kan hij niet helpen? Maar die vraag raakt aan een groter misverstand over hoe voetbalclubs groeien. De saaie, maar eerlijke realiteit is dat duurzame groei vrijwel altijd voortkomt uit structureel sportief goed presteren. Voor Ajax betekent dat vooral: goed selectiebeleid met nu al het grootste spelersbudget van Nederland.

Financiële injecties kunnen helpen (zeker tijdelijk), maar vervangen dat fundament niet. Eenmalige impulsen zijn beperkt, structurele voordelen zijn schaars. In andere woorden: echt snelle routes naar forse groei zijn er nauwelijks. En bij Ajax wordt dat nog eens versterkt door de specifieke structuur van de club.

De eerste misvatting: een rijke supporter kan Ajax kopen

De eerste reflex is vaak dat een miljardair simpelweg de club kan kopen. Bij Ajax werkt dat niet zo eenvoudig. De aandelen van Ajax zijn verdeeld over meerdere partijen. De Vereniging Ajax bezit ongeveer 73 procent van de aandelen, terwijl ongeveer 23 procent vrij verhandelbaar is op de beurs (ook wel: free float). Daarnaast bestaat er het zogeheten Bijzonder Aandeel A, dat extra vetorechten geeft aan de vereniging.

Tekst gaat verder onder de foto.

Die structuur zorgt ervoor dat de zeggenschap over Ajax altijd bij de vereniging blijft. Zelfs als een investeerder alle vrij verhandelbare aandelen op de beurs zou kopen, heeft hij dus nog steeds geen controle over de club.

Daar komt nog iets bij. Zelfs het opkopen van die free float kost al een aanzienlijk bedrag. De beurskoers van Ajax lag medio maart rond 8,50 euro per aandeel, historisch gezien een lage waardering. Toch vertegenwoordigt de free float bij elkaar nog altijd ongeveer vijftig tot zestig miljoen euro. Maar zelfs als iemand dat bedrag zou investeren, verandert er bestuurlijk weinig. De vereniging blijft immers met afstand de grootste aandeelhouder.

De tweede misvatting: dan haalt Lesley Bamberger Ajax toch van de beurs?

De volgende gedachte is dan vaak: als kopen niet kan, dan kan Ajax toch van de beurs worden gehaald? Maar ook daar zit een belangrijke nuance.

Om een beursnotering te beëindigen, moet in de praktijk de meerderheid van de aandelen worden opgekocht. In het geval van Ajax betekent dat dat de Vereniging Ajax zelf de free float moet opkopen. De vereniging zou dus zélf ongeveer vijftig tot zestig miljoen euro moeten financieren. En níét via het geld uit de club, de N.V.

In theorie zou een vermogende supporter daarbij kunnen helpen, bijvoorbeeld via een lening of een andere constructie. Maar dat is allesbehalve vanzelfsprekend en zou een grote bestuurlijke stap zijn. Voorlopig is er geen enkel signaal dat Ajax die route wil verkennen.

Tekst gaat verder onder de foto.

De derde misvatting: Lesley Bamberger kan toch gewoon transfers financieren?

Een derde suggestie die vaak rondgaat onder supporters is dat een rijke voorzitter kan helpen bij transfers: “Laat hem een paar spelers betalen.” Maar juist dat is iets wat niet zomaar kan of mag.

Transfers en spelerscontracten moeten via de club lopen en in de financiële administratie van de club terechtkomen. Constructies waarbij externe partijen spelers financieren of rechten op spelers krijgen, zijn juridisch en sportief zeer gevoelig en in veel gevallen beperkt of verboden.

Daar komt nog iets bij. Als voorzitter van de Raad van Commissarissen heeft Bamberger een toezichthoudende rol. Zodra hij zelf financieel partij wordt in transacties met Ajax, ontstaat automatisch een belangenconflict. Dat maakt directe financiële betrokkenheid niet ónmogelijk, maar wel ongewenst en complex.

Waarom een lening weinig verandert

Zelfs als dat governanceprobleem wordt opgelost, blijft de vraag hoeveel verschil een financiële injectie echt maakt. Stel dat een rijke supporter Ajax vijftig miljoen euro zou lenen. Dat klinkt indrukwekkend, maar in de praktijk verandert het model van de club nauwelijks. Ajax zou bijvoorbeeld drie spelers van tien miljoen kunnen kopen, maar die spelers brengen ook salarissen en afschrijvingen met zich mee.

Tekst gaat verder onder de foto.

Dat betekent dat de club structureel hogere kosten krijgt, terwijl de lening uiteindelijk moet worden terugbetaald. Zonder sportieve prestaties en dus inkomsten uit Europa en transfers blijft het effect beperkt. Oftewel: ook hier geldt weer dat de echte motor op het veld ligt, niet daarbuiten.

Sponsoring bij Ajax heeft ook een plafond

Een andere suggestie is dat een bedrijf van Bamberger sponsor kan worden, maar ook daar zit een plafond aan. Ajax ontvangt momenteel ongeveer negen miljoen euro per jaar van hoofdsponsor Ziggo. Zelfs een uitzonderlijk goed sponsorcontract zou dat bedrag waarschijnlijk niet verder dan tien tot vijftien miljoen brengen.

Daar komt nog bij dat de UEFA bij gelieerde partijen controleert of sponsorcontracten tegen marktwaarde zijn afgesloten. Als een bedrijf van een clubbestuurder ver boven de marktprijs betaalt, kan de UEFA dat bedrag deels buiten beschouwing laten bij de financiële beoordeling van de club.

Waarom PSV een interessantere vergelijking is

Als rijke supporters niet snel als financier optreden, wat kan hun rol dan wel zijn? Daar wordt de vergelijking met PSV interessant. Bij PSV speelt Robert van der Wallen al jaren een prominente rol als voorzitter van de RvC. Hij werd juist vanwege zijn commerciële en strategische ervaring binnengehaald.

Zijn rol is niet die van suikeroom. Hij financiert geen transfers en vangt geen tekorten op, maar hij draagt bij aan hoe de club bestuurlijk en commercieel opereert. In combinatie met het Brainport-model, waarin bedrijven als ASML en Philips betrokken zijn, ontstaat er zo een club die profiteert van een sterk netwerk en ondernemende structuur.

Misschien later wél

Er zit nog een nuance in dit verhaal. Veel beperkingen hebben te maken met de huidige rol van Bamberger als president-commissaris. Als hij die rol ooit neerlegt, verandert dat speelveld. Daarnaast loopt het aandeelhoudersakkoord rond de Johan Cruijff ArenA tot 2028. Daarna kan de eigendomsstructuur veranderen.

Maar zelfs daar moet de impact niet worden overschat. Extra inkomsten uit stadionbezit gaan meestal om enkele miljoenen per jaar, niet om bedragen die een club fundamenteel veranderen.

Niet de Boekhoorn van Ajax

Voor nu lijkt de conclusie dus duidelijk. De kans dat Bamberger de Boekhoorn van Ajax wordt, een rijke supporter die direct geld in de club stopt, is klein. Als zijn invloed ergens zichtbaar wordt, ligt dat waarschijnlijk op een ander terrein: strategie, governance en commerciële scherpte.

In dat opzicht lijkt de vergelijking met Van der Wallen bij PSV waarschijnlijk dichter bij de werkelijkheid. Niet de miljardair die de club redt, maar de ondernemer die helpt om de club beter te laten functioneren.

Want uiteindelijk blijft ook voor Ajax één waarheid overeind: de echte groei komt niet uit één grote cheque, maar uit goed beleid, goede keuzes en structureel sportief succes. En daar bestaat nog altijd geen shortcut voor.

José de la Verde (X: j_berden)

Diepe Zakken seizoen 2025/26:

- Diepe Zakken: Nog altijd is Ajax een inkomstenmachine die problemen maskeert
- Diepe Zakken: Vijf adviezen aan de technisch directeur voor de aankomende transferperiode
- Diepe Zakken: Dure zomeraankopen, hoge bonussen en andere vragen voor de AVA
- Diepe Zakken: Na een beursexit van Ajax komen er weer nieuwe bestuursproblemen
- Diepe Zakken: Kroes is meer bezig met financiële doelen van Ajax dan sportieve
- Diepe Zakken: Na het recordverlies is Ajax nog niet klaar met de renovatie