Deze vrijdag is de Algemene Vergadering van
Aandeelhouders (AVA). Ongetwijfeld gaan de aandeelhouders, verenigingsleden en
anderen vragen stellen over de huidige crisis bij Ajax. Bij een vorige
vergadering liepen de gemoederen hoog op. Tegelijk is er genoeg te bevragen over het jaarverslag en de financiële situatie, waar een AVA eigenlijk voor bedoeld is. In deze
editie van Diepe Zakken daarom vijf financiële vragen die gesteld zouden moeten
worden. Wie stelt ze voor ons? De messen lijken geslepen te worden in aanloop naar de AVA.
De AFCA Supportersclub laat van zich horen. Ook Gerben Everts van de Vereniging
voor Effectenbezitters (VEB) heeft
in de media zijn zegje gedaan. Genoeg voer
voor discussie dus. En dat met een minimale Raad van Commissarissen. Het is aan de
publiekelijk minder bekende vice-voorzitter
Dirk Anbeek om het in goede
banen te leiden.
Mocht blijken dat hij de vaardigheden heeft van
bijvoorbeeld een Michael van Praag, zal hij vragen die niet gaan over de
agendapunten kort proberen te houden. Om te veel discussie over voetbalzaken,
John Heitinga of
Alex Kroes te omzeilen. Ik geef het hem te doen.
Toch is er genoeg te bevragen over het jaarverslag, de jaarcijfers en de impact op de huidige financiële situatie. Juist nu moet niet vergeten worden naar het grotere plaatje te
kijken en checks te doen op het beleid. Dat is ook een kerntaak van de RvC; de
lange termijn bewaken. Daarom vijf vragen over de financiën die eigenlijk
gesteld zouden moeten worden.
1 - Over de zomeraankopen van Ajax
Uit de jaarcijfers blijkt dat Ajax afgelopen zomer zo’n 63
miljoen euro aan verplichtingen is aangegaan voor de aankopen die gedaan zijn
in de zomerse transferperiode. Dat gaat om transferkosten en salaris. Ter
vergelijking: een jaar eerder was dat 12 miljoen euro. Een fors bedrag voor
tijden van bezuiniging of sanering.
Daar komt bij dat er nog een aantal dure en ‘overbodige’
spelers onder contract staan, zoals Chuba Akpom, Branco van den Boomen en
Gastón Ávila. Het lijkt dus dat er afgelopen zomer extra financieel
risico genomen is, op basis van Champions League-inkomsten en de verkoop van
vooral Jorrel Hato. En met het idee om in de winter te verkopen.
Maar de nieuwe trainer gaat ongetwijfeld ook wensen hebben
qua versterkingen. Daarmee loopt het plan van ‘laatste restjes opruimen’ deze
winter in de soep. De vraag is dus:
Hoe zijn de grote investeringen van de zomer en
mogelijke extra investeringen van aankomende winter te rijmen met de
bezuinigingsplannen?
2 - Over de salariskosten van Ajax
In lijn met de vraag hiervoor, zouden ook de salariskosten
onder de loep genomen moeten worden. In het afgelopen boekjaar zijn de personeelskosten
zelfs gestegen ten opzichte van het boekjaar ervoor. Daar werden verklaringen voor
gegeven in het jaarverslag, zoals looptijd van contracten, etc.
Alleen zijn de salarissen voor spelers en staf veruit het
grootste deel van de personeelskosten. Daarin zitten nog spelers met de
‘Mislintat-constructie’ met hoge Champions League-bonussen. Zie hieronder.
Tekst gaat verder onder onderstaande grafiek.
Ook zijn er kosten van de aankomende trainerswissel. Denk
aan de afkoop van John Heitinga en ontslagen assistenten, plus mogelijk
tekengeld en/of een aankoopsom van de nieuwe trainer. En opnieuw: de dure
aankopen in de zomer en nieuwe versterkingen in de winter. De vraag is dus:
Naar welk salarisbudget wordt er toegewerkt, wat is
de huidige status en liggen de bezuinigingen daar nog op koers gezien de
huidige sportieve status?
3 - Over bonussen en intermediairs bij Ajax
Alex Kroes noemde in zijn welbekende interview in
Ajax Life
een specifiek detail dat ging over de afschrijvingen (kosten voor inkomende
transfers). Hij noemde dat ze ‘het spelersbudget terugbrengen naar
kaal
30 miljoen euro’.
Wat bedoelt hij daarmee? Het spelersbudget in de
jaarcijfers zijn het totaal aan afschrijvingen van transfers. De kosten van een
transfer worden namelijk uitgesmeerd over het aantal contractjaren.
Tekst gaat verder onder de foto.
Alex Kroes gaf eerder aan het spelersbudget van Ajax terug te brengen naar "kaal" 30 miljoen euro.
De kosten van een transfer zijn niet puur en alleen de transfersom, maar ook bijkomende kosten, zoals voor intermediairs bijvoorbeeld. En als er bonussen
uitgekeerd worden aan de kopende club, dan worden die ook verwerkt in de
afschrijvingen.
Met ‘kaal’ wordt waarschijnlijk bedoelt dat puur op basis
van transfersommen het totaal aan afschrijvingen per jaar 30 miljoen euro is/wordt.
Bereken je voor 2024/25 dat totaal op basis van de bekende transfersommen, dan
kom je uit op: 30 miljoen euro. Maar in de jaarcijfers blijkt het totaal aan afschrijvingen
bijna 41.5 miljoen euro te zijn. Niet-kaal dus. De vraag is dus:
Welk deel van het spelersbudget, de
afschrijvingen, is vorig jaar opgegaan aan bonussen en intermediairs? Lag dat
afgelopen seizoen op ruim 11 miljoen euro, oftewel meer dan 25% van het spelersbudget?
4 - Over een beursexit en stadionaankoop door Ajax
De roep is er (weer)
om Ajax van de beurs te halen. Die
wens is vooral gericht om de bestuurlijke problemen te verhelpen, maar er
zitten zeker financiële consequenties aan.
Zo kost het waarschijnlijk zo’n 50 tot 60 miljoen euro om de overige aandelen op te kopen en de Vereniging AFC Ajax de volledige eigenaar te maken.
Geld dat (deels) geleend moet worden en dus weer terugbetaald moet worden uit
toekomstige winst. Daar zit een zekere ironie in: de bestuurlijke problemen
worden vaak gekoppeld aan dat Ajax te veel gericht is op winst maken. Een
beursexit maakt die noodzaak om winst te maken niet minder.
Rendabel is een beursexit dus niet. Er wordt niet echt aan
verdiend. Hooguit een besparing op accountancy-kosten van zo’n 1 miljoen euro per
jaar. Die 60 miljoen euro zou ook gebruikt kunnen worden om in de
toekomst een groter deel van de
Johan Cruijff ArenA te kopen. Nu betaalt Ajax
vooral (huur) voor het stadion en wordt er weinig aan verdiend. Als grotere of
grootste aandeelhouder is het misschien mogelijk kosten te kunnen reduceren en
inkomsten te vergroten.
Tekst gaat verder onder de foto.
Ajax is officieel niet de eigenaar van de Johan Cruijff ArenA. De club huurt het stadion om er te mogen spelen.
Daar kan pas over gepraat worden in 2028 en met 60 miljoen
is het de vraag of Ajax genoeg aandelen kan kopen, maar het is een van de
weinige opties om structureel meer inkomsten te krijgen. De vraag is dus:
In hoeverre liggen er financiële scenario’s klaar
voor een delisting of aankoop van het stadion, aangezien hier ver van tevoren
op voorbereid moet worden?
5 - Over de transfermarkt rondom Ajax
Uit het jaarverslag bleek dat de externe accountant
(PricewaterhouseCoopers) een risicoanalyse gemaakt heeft van de mogelijke
impact van het Diarra-arrest op de financiën van Ajax. Deze externe accountant
is ook aanwezig tijdens de AVA voor vragen.
Het resultaat van die analyse staat in het jaarverslag. In
veel wollige woorden komt het erop neer dat ze voor dát boekjaar geen significant
risico zien. En dat Ajax de juiste mensen in dienst heeft die dit monitoren
mocht dat veranderen.
Dat lijkt toch een vrij beperkte toelichting. Zeker met
recente ontwikkelingen als het Justice for Players initiatief, die onder andere tegen
de KNVB een rechtszaak willen beginnen op basis van het Diarra-arrest. Daarbij
komt dat de oplossing van de FIFA voor het Diarra-arrest een tijdelijke is en
onduidelijk is wat er gaat veranderen.
Concreter: er gaan geluiden op dat transfersommen in de
toekomst gelijk gaan staan aan het totale salaris over de resterende
contractjaren. En dus niet meer uit de lucht gegrepen hoge transfersommen in de
trant van ‘wat de gek ervoor geeft’.
Dit is heel relevant voor Ajax, omdat spelersverkoop een cruciaal
onderdeel is van de begroting en financieel succes van de club. De vraag is
dus:
Welke concrete adviezen zijn er gegeven aan Ajax door
de externe accountant vanwege het Diarra-arrest en wat zien zij als het meest
waarschijnlijke scenario voor de komende jaren?
José de la Verde (X:
j_berden)
Diepe Zakken seizoen 2025/26:
Diepe Zakken seizoen 2024/25:
Diepe Zakken seizoen 2023/24