Diepe Zakken: Kroes weet knap binnen de krappe lijntjes te kleuren

De opdracht op de transfermarkt was om geld te besparen en tegelijkertijd de selectie (gericht) te versterken. Het klinkt alsof die twee elkaar bijten, maar in bijna elk ander seizoen was dat een normale en realistische opdracht voor een technisch directeur van Ajax. Sterker nog, het was bijna vanzelfsprekend dat er ook nog flink winst gemaakt werd. In de Overmars-jaren en de twee seizoenen daarna waren de spelers van Ajax gewild, was er veel geld in de markt en bood Ajax financieel en sportief gouden bergen voor potentiële aankopen. Hoe anders is dat dit seizoen.

Het verhaal is bekend; Ajax moet bezuinigen. Minder salaris en minder transferuitgaven zijn nodig om niet elk jaar verplicht grote verkopen te moeten doen én Champions League te halen. Maar de marktomstandigheden om te verkopen zijn verre van ideaal. Dit jaar komt er geen zilvervloot uit China of Saudi-Arabië om de transfermarkt te spekken. Ook liggen de clubs in de Premier League aan de financiële kettingen. In Frankrijk hangt bij acht clubs faillissement boven het hoofd. Italiaanse clubs worstelen al jaren met geldproblemen. En FC Barcelona behoeft geen uitleg. Alleen Manchester City - deze winter ruim 200 miljoen pond - pompt geld in de markt.

Daarom houden alle clubs de hand op de knip en wordt er overal veel gehuurd. Ajax wil wel verkopen, maar zonder gewillige kopers kan het simpelweg niet. Het is dus geen Football Manager spelen voor Alex Kroes. En er speelt nog een ontwikkeling een rol: deflatie. Waar de prijzen in de supermarkt alleen maar stijgen, daar lijken de prijzen van spelers de piek voorbij te zijn, deels door het Diarra-arrest. De garantie dat een club later een aankoop zeker weer van de hand kan doen voor meer geld, is weg. Reden dus voor clubs om voorzichtiger te handelen: minder kopen, lagere prijzen en meer huren. En dat was terug te zien bij Ajax.

Nu is deflatie niet de meest spannende term in het voetbal, maar corporate governance doet daar misschien nog een schepje bovenop. Simpel gezegd gaat dat over hoe een organisatie goede beslissingen kan nemen. Denk bijvoorbeeld aan of een directielid statutair of titulair is, wanneer de RvC akkoord moet geven over een transfer, of wie er allemaal een handtekening moet zetten onder een transfer. Deze governance is bij Ajax dit jaar flink gewijzigd, om bekende en begrijpelijke redenen.

Dat maakt dus dat Alex Kroes zeker niet hetzelfde mag en kan doen als Marc Overmars destijds. Zo is Marijn Beuker verantwoordelijk voor scouting, football analytics en de jeugdopleiding, zo is te lezen op de website van Ajax. Alex Kroes is meer een ‘dealmaker’ die zich vooral richt op transferzaken en samenstelling van de technische staf. De oude rol van technisch directeur is zo in tweeën gesplitst. Daarbij zijn de interne processen rondom transfers veranderd, waar financiële, juridische én sportieve aspecten meer gezamenlijk afgewogen worden.

Waar Marc Overmars vrijwel van begin tot eind de transferbeslissingen nam, komt Alex Kroes dus pas later in het proces in actie. Daarbij is hij meer afhankelijk van de input van de financieel directeur, de juridische afdeling en andere, technische adviseurs als Danny Blind en Louis van Gaal. De prestaties van Alex Kroes moeten dus ook in dat perspectief beoordeeld worden; geen zak met geld en geen volledige vrije hand in technische keuzes.

Dan de uitwerking van dit alles; de vertrekkende en inkomende spelers. De vorige editie van Diepe Zakken ging al in op de details van de transfers van Devyne Rensch, Naci Ünüvar, Gastón Ávila, Sivert Mannsverk, Kristian Hlynsson en Youri Regeer. Daarna was er in het staartje van de transferperiode nog voldoende activiteit. Niet onlogisch, gezien Ajax zich vooral afwachtend moest opstellen en gebruik moest maken van de druk van de transferdeadline bij andere clubs.

Bovenaan de takenlijst stond een linksbuiten en een rechtsback. Zo kwam Oliver Edvardsen van Go Ahead Eagles voor zo’n 3 miljoen euro met een contractduur van drieënhalf jaar, met de optie tot nog een jaar extra. Zijn jaarsalaris zal rond de 750.000 tot 1 miljoen euro uitkomen, vergelijkbaar met Youri Regeer. En Lucas Rosa werd voor viereneenhalf jaar overgenomen van Real Valladolid voor 2 of 3 miljoen euro, met een half miljoen aan mogelijke bonussen. Zijn salaris zal boven de miljoen euro uitkomen. Als laatste kwam keeper Matheus op huurbasis, aannemelijk is dat Ajax dit half jaar zijn salaris overneemt.

Uitgaand werden er drie verkopen gedaan. Diant Ramaj werd voor zo’n 5 miljoen euro (inclusief of exclusief bonussen) verkocht aan Dortmund. Voor dat bedrag blijft er zo’n half miljoen aan transferwinst over. Jaydon Banel verliet voor 1 miljoen euro de club voor Burnley. Daarvan gaat ongeveer 850.000 euro als winst in de boeken. Als laatste verkocht Ajax Benjamin Tahirovic voor 2,75 miljoen euro (plus 1 miljoen bonus) aan Brøndby IF. Daarmee wordt zo’n 3 miljoen euro aan transferverlies genoteerd.

Bij alle drie de verkopen is mogelijk een doorverkooppercentage bedongen. Daarnaast bespaart het salaris, samen net onder of boven de 1 miljoen euro voor dit half jaar. En voor Tahirovic en Ramaj scheelt het afschrijvingslasten van 1,25 miljoen euro dit boekjaar.

Dan werd Chuba Akpom verhuurd aan Lille OSC met een koopoptie van 12,5 miljoen euro. Komend half jaar scheelt dat zijn salarislasten, driekwart tot 1 miljoen euro waarschijnlijk. Zijn afschrijving van 2,5 miljoen euro blijft staan, maar mocht de koopoptie gelicht worden, dan vervalt deze en schrijft Ajax volgend boekjaar zo’n 2,5 miljoen euro transferwinst.

Kleine kanttekening is dat er ook enkele contracten verlengd zijn dit jaar (o.a. Mika Godts, Youri Baas, Gerald Alders, en misschien Rayane Bounida?). Daar zijn extra salariskosten (inclusief mogelijk tekengeld) mee gemoeid.

Onder de streep resulteert dit in salarisbesparing. Naar schatting 1,5 tot 2 miljoen euro aan inkomende salarislasten in het komende half jaar, en mogelijk het dubbele aan uitgaande lasten. De transferlasten in de vorm van afschrijvingen blijft ongeveer gelijk met wie er gekomen en gegaan zijn. Wel is er een (voor Ajax-doen) kleine transferwinst geboekt van zo’n 2,5 miljoen euro.

Wat dit in het grotere plaatje betekent, is dat Ajax dus nog verdere besparingen gedaan heeft in navolging van de zomer. Qua doelstellingen komen ze zo in de buurt van de eerder gestelde eenderde besparing op salaris.

Hoewel het in de eerste weken van de transferperiode leek alsof er te weinig gebeurde, is na afloop wel te stellen dat de takenlijst afgevinkt is. Met name vanuit financieel oogpunt is het interessant om te zien hoe er aan de strikte richtlijnen gehouden is.

Zo is er elke keer eerst verkocht of verhuurd om ruimte te maken voor aankopen. Er was vooraf zo’n 5 miljoen euro beschikbaar en als daar de 40% van de binnengehaalde transfersommen (13,75 miljoen euro) bijgeteld wordt, komt dat uit op een totaal van 10,5 miljoen euro. Dat is vrijwel gelijk aan wat er uitgegeven is aan de drie aanwinsten (9,5 tot 10 miljoen euro).

Verder brengen de vervangers of nieuwelingen minder lasten met zich mee dan de vertrekkers. Dus worden de bezuinigingen doorgezet en waarschijnlijk een recordverlies voorkomen. Gezien de marktomstandigheden lijkt het maximale eruit gehaald te zijn door Alex Kroes. Hij kreeg maar een krap budget mee, maar heeft uiteindelijk alle eindjes aan elkaar weten te knopen.

José de la Verde (X: j_berden)

- Diepe Zakken: Financiële details van de transfers van Rensch, Avila en Ünüvar
- Diepe Zakken: De beperkte middelen van Ajax voor deze (en volgende) transferperiode(s) uitgelegd
- Diepe Zakken: Selectiewaarde Ajax steeg met zeker 20 miljoen in drie maanden Farioli
- Diepe Zakken: 'Onwaarschijnlijk dat Ajax nog evenveel inkomsten uit transfers kan genereren als voorheen'
- Diepe Zakken: Waarom transfersommen de grote uitdaging worden deze winter
- Diepe Zakken: Een financiële inhaalslag van PSV en Feyenoord is nog ver weg
- Diepe Zakken: Het jaarverslag toont het meerjarenplan om de club op de rit te krijgen
- Diepe Zakken: Waarom 35 miljoen euro kostenvermindering nog niet voldoende is

- Diepe Zakken: De Europa League begroting: kwalificatie belangrijker dan transferwinst
- Diepe Zakken: Waarom Ajax niet het meeste betaalt aan zaakwaarnemers
- Diepe Zakken: De Malenovic-miljoenen en de lessen voor Kroes
- Diepe Zakken: Verdiensten van verkoop jeugdspelers laten dalende trend zien
- Diepe Zakken: vijf kostenbesparingen om volgend seizoen verlies te beperken
- Diepe Zakken: Europese inkomsten bepalen mogelijkheden voor volgend seizoen