Ajax kampt dit seizoen met een waar uitsyndroom. De Amsterdamse club doet het in thuiswedstrijden bijna net zo goed als aanstaand kampioen PSV, maar op vreemde bodem zijn de prestaties dit seizoen behoorlijk teleurstellend. De Amsterdammers pakten dit seizoen gemiddeld slechts 1,29 punt per gespeelde uitwedstrijd.

Ajax speelde dit seizoen, onder drie verschillende hoofdtrainers (John Heitinga, Fred Grim en Óscar García), tot nu toe veertien keer een uitduel. Van die veertien wedstrijden werden er slechts drie gewonnen. Dat gebeurde tegen FC Twente (2-3), Fortuna Sittard (1-3) en Telstar (2-3).

Negen keer eindigde een uitduel in een gelijkspel, terwijl er twee keer werd verloren. Veel clubs uit het linkerrijtje wonnen dit seizoen al vijf of zes keer een uitduel, terwijl PSV al twaalf keer een uitduel wist te winnen. Op de ranglijst wat betreft uitwedstrijden staat Ajax op een zevende plaats.

Gigantisch verschil met seizoen onder Francesco Farioli

Hoe anders was dat vorig seizoen onder Francesco Farioli. De Italiaan verdiende, zeker in uitduels, niet altijd de schoonheidsprijs, maar er werd in de uitduels wel vaak geleverd. Ajax pakte vorig seizoen in totaal 36 punten in uitwedstrijden. Dit seizoen staat de teller pas op 18 punten, al kan dat aantal - met nog drie uitduels te spelen - nog opgekrikt worden naar maximaal 27 punten.

Vorig seizoen pakte Ajax onder Farioli gemiddeld 2,11 punt per uitwedstrijd. In de thuiswedstrijden, de club verzamelde in eigen huis uiteindelijk 42 punten, deed Ajax het toen iets beter met 2,47 punt per wedstrijd in de Johan Cruijff ArenA. Dit seizoen zijn de verschillen veel groter.

Na veertien thuisduels staat de teller op dertig punten; dat zijn er slechts twee minder dan PSV. Ajax pakt dit seizoen 2,14 punt per thuisduel, terwijl het op vreemde bodem op een gemiddelde van 1,29 punt staat. De Amsterdammers laten het dit seizoen dan ook vooral liggen in de uitwedstrijden.

Het doet al met al denken aan het seizoen 2023/24. Ook in dat seizoen presteerde Ajax op vreemde bodem zeer matig. In de zeventien gespeelde uitduels pakte Ajax toen uiteindelijk 23 punten. Dat komt neer op een gemiddelde van 1,35 punt per gespeelde uitwedstrijd. Op dit moment ligt het gemiddelde van de Amsterdammers nóg lager.

Ajax in uitwedstrijden door de jaren heen

Ajax kent dit seizoen veel moeite in uitwedstrijden. Hoe was dat in voorgaande jaren? Hoe waren de prestaties bijvoorbeeld in de afgelopen tien jaar? De beste seizoenen wat betreft uitwedstrijden waren 2021/22 en 2020/21. In die seizoenen verzamelde Ajax respectievelijk 40 en 44 punten. In het veelgeprezen 2018/19-seizoen pakte Ajax 39 punten in uitduels. We zetten het uiteen in onderstaande tabel.

Let op: het seizoen 2019/20 werd vroegtijdig beëindigd als gevolg van de uitbraak van het coronavirus en daarbij behorende maatregelen. Tekst gaat verder onder onderstaande tabel.

Waren er eerder nog meer seizoenen waarin het in uitduels niet lukte? Daarvoor moeten we nog wat verder terug in de tijd. In het kampioensjaar 2013/14 pakte Ajax slechts 29 punten in uitduels, een gemiddelde van 1,71 per uitduel. In het seizoen 2008/09 verloor Ajax in totaal zeven keer een uitduel. In totaal pakte het Ajax van toenmalig trainer Marco van Basten toen 26 punten; een gemiddelde van 1,53.

Ook in het seizoen 2005/06 ging het in uitduels lang niet altijd goed. Hoewel er negen keer werd gewonnen, gingen er ook acht uitduels verloren. Ajax pakte toen 27 punten in uitduels. Dat is het maximale aantal punten dat nu nog behaald kan worden. Voor historisch lage puntenaantallen in uitwedstrijden moeten we nog verder terug in de tijd.

In het seizoen 2000/01 pakte Ajax slechts 23 punten (gemiddeld 1,35 per uitduel) in uitduels. Het seizoen ervoor (1999/00) ging het niet veel beter. Ajax pakte toen slechts 24 punten in uitwedstrijden. Nog een seizoen eerder ging het nog minder bij Ajax in uitduels. Er werden slechts twintig punten gepakt; een gemiddelde van 1,18 punt per uitwedstrijd. Nog langer geleden: in het seizoen 1964/65 pakte Ajax uit vijftien uitduels slechts elf punten. Het gemiddelde toen: 0,73.

Ajax geeft voorsprong vaak uit handen

Ajax liet dit seizoen in de Eredivisie in 28 wedstrijden al 16 keer punten liggen. De Amsterdammers lieten opvallend vaak punten liggen nadat het in de wedstrijd nog op voorsprong was gekomen. Ajax stond dit seizoen in acht wedstrijden op voorsprong, waarna dit duel in een gelijkspel eindigde.

Dat gebeurde in de eerste seizoenshelft tegen Go Ahead Eagles (2-2), Sparta (3-3), sc Heerenveen (1-1) en NEC (2-2). Daarbij moet wel vermeld worden dat Ajax na die voorsprong tegen Go Ahead Eagles en Sparta vervolgens op achterstand kwam, waarna Ajax alsnog een punt wist te pakken.

Na de winterstop ging het voor Ajax na een voorsprong mis tegen Go Ahead Eagles (2-2), Excelsior (2-2), NEC (1-1) en Feyenoord (1-1). Je zou in die zin kunnen stellen dat Ajax zestien punten heeft verloren nadat het op voorsprong was gekomen.

Ajax speelde ook gelijk tegen FC Volendam (1-1), PSV (2-2), AZ (1-1) en PEC Zwolle (0-0). In die duels kwam de Amsterdamse ploeg niet op voorsprong. Dat geldt ook niet voor de duels die verloren gingen: AZ (0-2), Excelsior (1-2), FC Utrecht (2-1) en FC Groningen (3-1).

Bart Veenstra (X: @Bart_Veenstra | e-mail: b.veenstra@ajaxshowtime.com)