Er zal eind 2020 zeker geen vaccin voor het coronavirus zijn voor iedereen. Dat stelt Lidia Oostvogels, die namens de Duitse farmaceut CureVac een van de meest veelbelovende onderzoeken leidt, tegenover het Algemeen Dagblad. Volgens Diederik Gommers, de landelijke ic-chef, is er een vaccin nodig om weer publiek toe te laten bij evenementen als festivals en voetbalwedstrijden.

Allereerst: wie is Lidia Oostvogels? Oostvogels is arts, gespecialiseerd in farmaceutische geneeskunde. Sinds 2018 werkt ze voor het Duitse CureVac AG, waar ze nu het onderzoek leidt naar een vaccin tegen het coronavirus. Curevac was het eerste bedrijf dat het biomolecuul mRNA met succes inzette voor medische doeleinden. Bij het bedrijf werken ruim 4000 mensen, dat in de Duitse miljaridair Dietmar Hoop - ook de eigenaar van TSG Hoffenheim - zijn belangrijkste investeerder heeft.

Namens de Europese Commissie gaf Ursula von der Leven aan dat er voor het einde van het kalenderjaar een vaccin zou kunnen zijn. 'Ik snap dat ze het zegt', zegt Oostvogels. 'Dit is de belangrijkste hoop die je kunt geven aan mensen, dat er een vaccin komt en dat het leven weer normaal zal zijn. Of dat je in elk geval terug gaat naar een vórm van normaliteit, iets dat beter is dan wat zich nu in veel landen afspeelt.'

Maar is die hoop wel gerechtvaardigd? Oostvogels geeft aan dat men in de goede richting bezig is, maar garanties geven kan zij niet. Er zijn immers genoeg valkuilen. 'Tien à vijftien jaar is niet abnormaal voor het ontwikkelen van een vaccin, hè. Wij zijn in januari begonnen. We hebben veel antwoorden gewoon nog niet. Een vaccin dat perfect werkt in een reageerbuisje, of op muizen, kan bij mensen helemaal niets doen. Je weet het pas als je op mensen kunt testen.'

Toch wil Oostvogels uitgaan van succes, ook omdat de tijdsdruk groot is. Men leert steeds meer over het coronavirus, al weet men nog niet alles. In juni of juli gaat men eerst op een kleine groep mensen testen. 'Als dat positief verloopt, kunnen we een paar maanden later een grotere klinische studie doen', zegt Oostvogels, die daarna aangeeft dat - als alles loopt zoals gepland - er een vaccin kan komen voor een beperkte groep mensen. Daarmee denkt zij aan medisch personeel.

Daarvoor moeten bepaalde autoriteiten wel akkoord gaan met de manier waarop het vaccin tot stand is gekomen. 'Want je hebt nog niet al het onderzoek gedaan dat je normaal doet. Een echt goede, statistisch onderbouwde studie met meer dan 10.000 mensen bijvoorbeeld, waarbij je het ene deel vaccineert en het andere deel niet, en dan een tijd lang het ziekteverloop volgt. Dat lukt dit jaar gewoon niet', spreekt ze vervolgens de belangrijke zin uit. 'Qua tijd niet, maar ook omdat mensen voorzichtig zijn, of van hun regering binnen moeten blijven. Daardoor kun je moeilijk meten hoe effectief een vaccin in de dagelijkse praktijk is.'