Ronald Waterreus maakte er geen geheim van in zijn column: Ajax en Feyenoord gaan 'de boertjes van PSV nooit meer inhalen'. PSV wordt dit seizoen voor het derde jaar op rij kampioen, en de Eindhovenaren dromen openlijk van het "Bayern van Nederland" worden, inclusief een gloednieuw stadion dat het grootste van het land moet worden.

Maar klopt het ook financieel? Want sportieve dominantie en financiële dominantie zijn twee heel verschillende dingen. In deze editie van Diepe Zakken worden Ajax en PSV naast elkaar gelegd op basis van gepubliceerde cijfers en verwachtingen voor de nabije toekomst.

De omzet: PSV dichtte het gat, eenmalig

Welke club de grootste is van Nederland, is een van de oudste discussies in het voetbal. Lange tijd was dat in financieel opzicht duidelijk: Ajax was simpelweg groter. Maar in seizoen 2023/24 gebeurde er iets opmerkelijks. Het was voor het eerst sinds het seizoen 2015/16 dat PSV een grotere omzet draaide dan Ajax. Zij het met een verschil van slechts 150.000 euro. Bijna symbolisch.

Tekst gaat verder onder onderstaande afbeelding.

Om te begrijpen hoe bijzonder dat is, helpt het om even terug te gaan. In het piekjaar 2018/19 draaide Ajax meer dan dubbel zoveel omzet als PSV: 199 miljoen euro versus 97 miljoen. Het seizoen erna zelfs 2,3x zoveel. Op het coronaseizoen 2020/21 na (Ajax gaf een groot deel van de inkomsten van de seizoenskaarten terug), bleef het ongeveer dubbel. Tot dus 2023/24. Dat is een wereld van verschil.

De weg van Ajax is er een geweest van pieken en dalen. Onder technisch directeur Marc Overmars steeg de omzet sterk, gevoed door Europees succes en slimme transfers. De befaamde "Champions League-begroting". Daarna volgden stagnatie, turbulentie en de begroting die uiteindelijk niet meer gedekt werd door de bijbehorende Champions League-inkomsten.

PSV kende een heel ander traject: solide, gestage groei, die de afgelopen seizoenen duidelijk versnelde. Dat is geen toeval. Het is het directe gevolg van consistent sportief beleid. Toch draaide Ajax afgelopen seizoen weer meer omzet en de verwachting is dat in het lopende seizoen 2025/26 dit verschil nog groter wordt: ongeveer 200 miljoen euro voor Ajax tegenover 155 miljoen voor PSV.

Champions League-geld: zegen én risico

De grote sprongen die PSV in omzet maakt, komen rechtstreeks voort uit prestaties in de Champions League. En dat is precies waar het wringt. Dit seizoen vielen de Europese resultaten tegen, en dat is onmiddellijk zichtbaar in de omzetcijfers.

Haal je de Europese premies uit de vergelijking, dan zie je nog steeds dat beide clubs groeien, met gelijke tred. Ajax blijft structureel groter en PSV komt niet stelselmatig dichterbij. De basisbedrijfsvoering van Ajax genereert simpelweg meer inkomsten, los van wat er in Europa gebeurt. PSV hoopt dat een nieuw, groter stadion in de toekomst voor commerciële groei zorgt die dit verschil overbrugt. Maar zover is het nog lang niet.

Tekst gaat verder onder onderstaande afbeelding.

Bovendien is PSV in verhouding afhankelijker (geworden) van Champions League-premies dan Ajax. Bekijk je welk deel van de omzet vanuit de UEFA komt, dan is dat flink gestegen. In simpelere termen: vorig seizoen kwam ruim 1 op de 3 euro van PSV uit de Champions League. Voor Ajax is dat in de recente Champions League-jaren altijd lager geweest.

Tekst gaat verder onder onderstaande afbeelding.

Daarbij komt een bredere zorg: Champions League-geld wordt voor Nederlandse clubs steeds schaarser. Er zijn minder directe startplaatsen te vergeven, en de matige Europese prestaties van Nederlandse clubs als geheel zorgen ervoor dat de coëfficiënten dalen en daarmee de waarde van de startgelden. PSV én Ajax worden dus allebei geraakt, maar PSV, als relatief nieuwere grootverdiener in Europa, voelt dat scherper.

Spelerslasten: wie geeft wat uit?

Veel verdienen betekent ook meer kunnen uitgeven, maar hoe een club daarmee omgaat, zegt misschien wel meer dan de omzet zelf. Vergelijk je de spelerslasten van beide clubs (salarissen plus afschrijvingen op transfers), dan is een opvallend patroon te zien.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Ajax schommelt al sinds 2019/20 ruwweg rond de 150 miljoen euro per jaar. Er was een piek in 2021/22, gevolgd door een lichte daling in de seizoenen erna; de periode van bewuste bezuinigingen na de sportieve en bestuurlijke crisis.

Bij PSV is het verhaal anders: een jarenlange stijgende lijn, met een duidelijk scherpere versnelling de laatste twee seizoenen. Dat past bij de groeiende omzet, maar het legt ook een risico bloot. Want meer succes vraagt om meer investering om dat succes vast te houden. Investering in spelers, in salarissen, in transfers. PSV geeft inmiddels significant meer uit dan een paar jaar geleden, en dat vraagt om blijvende inkomsten om dat te rechtvaardigen.

De les van Ajax en de fase die PSV ingaat

Hier zit wellicht de meest waardevolle les die PSV kan trekken uit het Ajax-verhaal van de afgelopen jaren. Want het patroon vertoont opvallende gelijkenissen.

Onder Overmars werd bij Ajax een periode van gedegen, relatief zuinig beleid gevoerd, met grote sportieve successen als resultaat.

Daarna werd het budget opgeschroefd. Met aanvankelijk succes, zowel sportief als financieel. Maar de kosten liepen geleidelijk uit de hand, en toen de sportieve resultaten tegenvielen, kwamen de problemen. Kostenbeheersing bleek buitengewoon lastig; verliezen moesten worden beperkt terwijl de basis van de club nog altijd solide is.

PSV bevindt zich nu ogenschijnlijk in de fase ná de zuinige opbouw: de fase van succes oogsten én steeds meer uitgeven om dat succes vast te houden. Dat is niet per definitie fout. Het is een logische stap in de ontwikkeling van een club. Maar het is ook precies de fase die gevaarlijk kan worden als de inkomsten niet meegroeien of als het sportieve tij keert.

Wat staat PSV te wachten?

De komende zomer brengt onvermijdelijk het vertrek van sterkhouders uit Eindhoven. Nederland is nooit het eindstation voor de beste spelers in de Eredivisie, en PSV vormt daarin geen uitzondering. De vraag is hoe de Eindhovenaren dat gaan opvangen.

Er komt flinke transferwinst binnen en de Champions League is opnieuw veiliggesteld, maar na een teleurstellend Europees seizoen is de druk om volgend jaar wél een stap te zetten groter.

Tegelijk staat PSV voor een bredere strategische vraag: kunnen zij jaar na jaar een topselectie neerzetten zonder de kosten onbeheersbaar te laten stijgen? Met een passende trainer, een werkende transferstrategie en beheersbare salarislasten? Dat is de magische code die clubs (als Ajax) jarenlang niet hebben weten te kraken.

En wat betreft de begroting? Ook als Ajax volgend seizoen géén Champions League speelt, betekent dat niet automatisch dat PSV meer omzet draait (zie vorig seizoen). Daarvoor zal op zijn minst PSV de competitiefase moeten overleven en Ajax niet.

Indrukwekkend, maar fragiel

PSV doet het beter met minder. Dat is knap en het verdient erkenning. Maar zo'n perfecte afstemming tussen bestuur, voetbalbeleid, trainer en selectie is in het voetbal zelden van lange duur. Dat is geen pessimisme; dat is geschiedenis.

Bovendien is groeien één ding. Dezelfde discipline en efficiëntie bewaren terwijl de budgetten stijgen, is een wezenlijk ander spelletje. Hogere uitgaven betekenen ook dat tegenvallers duurder worden, en garanties voor succes zijn simpelweg niet te koop.

Daar zit de kern. Ajax' problemen zijn reëel, maar de financiële basis bleef overeind ook toen het sportief en bestuurlijk volledig misging. PSV's groei is sterk verweven met sportief succes, en dat succes is per definitie kwetsbaar. In de financiële wereld geldt: resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. In het voetbal geldt dat dubbel, maar dan vooral voor het sportieve. Weggelopen is PSV zeker niet. Ze beginnen hooguit in de buurt te komen.

José de la Verde (X: j_berden)

Diepe Zakken seizoen 2025/26:

- Diepe Zakken: Waarom Lesley Bamberger waarschijnlijk geen suikeroom voor Ajax wordt
- Diepe Zakken: Nog altijd is Ajax een inkomstenmachine die problemen maskeert
- Diepe Zakken: Vijf adviezen aan de technisch directeur voor de aankomende transferperiode
- Diepe Zakken: Dure zomeraankopen, hoge bonussen en andere vragen voor de AVA
- Diepe Zakken: Na een beursexit van Ajax komen er weer nieuwe bestuursproblemen
- Diepe Zakken: Kroes is meer bezig met financiële doelen van Ajax dan sportieve
- Diepe Zakken: Na het recordverlies is Ajax nog niet klaar met de renovatie