Japan kijkt reikhalzend uit naar zijn WK-openingswedstrijd tegen het Nederlands elftal. Met Ko Itakura en vertrekkend Ajacied Takehiro Tomiyasu heeft de selectie van Japan een relatief hoog Ajax-gehalte en om die reden blikt Ajax Showtime met Hans Vos (67), een Nederlandse journalist die voor het Japanse medium World Soccer Digest schrijft, vooruit op de wedstrijd van zondagavond.

Vos heeft al jarenlang een enorme band met Japan (waarover later meer) en komt dus ook geregeld in het Aziatische land. ‘Ik heb daar wel de honger naar het WK geproefd, gevoeld en gezien’, vertelt de journalist. Hij vertelt dat het WK onder de Japanse bevolking meer leeft dan onder de Nederlandse bevolking. ‘Als je een willekeurige boekwinkel in Tokyo of een andere grote stad binnenloopt, zie je een hele sortering aan WK-specials, boeken die gerelateerd zijn aan het WK of boeken over spelers van de Japanse selectie.'

Japanners leven enorm toe naar WK

‘Het is onvergelijkbaar met hoe Nederlanders naar het WK toeleven’, is Vos van mening. ‘Nederlandse voetballiefhebbers zijn meer clubgebonden dan dat ze echt een hart voor Oranje hebben. Dat gaat pas open als ze de kwartfinale hebben bereikt. Aan de andere kant zie je in Nederland wel de oranje straten. Dat soort uitingen zie je in Japan weer niet.’

‘Het is een hele andere beleving. Zover ik weet hebben de supermarkten in Japan ook geen acties, zoals je in Nederland wel ziet. Het is meer dat de voetballiefhebbers er enorm naar uitkijken’, stelt Vos, die vertelt dat het blauw van het Japanse elftal in elk hart van elke voetballiefhebber in Japan zit. ‘In Nederland zit Oranje in het hart van een fan van Ajax, PSV of Feyenoord in een kamertje opgesloten. Het komt er niet heel snel uit.’

Band met Japan

Vos vertelt vervolgens meer over zijn band met het land Japan. Hij is er tegenwoordig drie periodes in het jaar. Hij is getrouwd met een Japanse vrouw, met wie hij al 45 jaar samen is. Vos begon als journalist bij de Amersfoortse Courant, die later onderdeel werd van het Algemeen Dagblad. Die krant besloot dat meerdere mensen boventallig werden, waaronder Vos, en sindsdien werkt hij als freelancer in de journalistiek. Inmiddels heeft hij al bijna drie decennia lang een column in een Japans voetbalmagazine dat zich specialiseert in buitenlandse competities.

Toen hij nog maar twintig jaar oud was en net bij de sportredactie van de Amersfoortse Courant begonnen was, ging hij op reis naar Japan. Die reis stond immers al langer gepland en van zijn toenmalige chef bij de krant kreeg hij toestemming om te gaan. In Japan zocht Vos zijn penvrienden op, waaronder zijn huidige vrouw. ‘In veel opzichten was het liefde op het eerste gezicht. Niet alleen met haar, maar ook met het land, de mensen, de mooie gebouwen, de tempels, de parken, het respect van de mensen voor de medemens, de schoonheid van het land. Het is zeker niet bij één trip gebleven, haha.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Veel belangstelling in Japan voor Nederlandse voetbal

Als verslaggever voor de Amersfoortse Courant kwam Vos te werken als verslaggever in de zwemsport. Zo kwam hij ook terecht op EK’s, WK’s en de Olympische Spelen in Sydney. ‘Toen kwam ik veel Japanse collega’s tegen en ben ik benaderd of ik mee wilde werken aan een nieuw voetbalblad. Met het oog op het WK van 2002 in Japan en Zuid-Korea werd dat gelanceerd. Er ontstond toen meer belangstelling voor het Europese voetbal.'

Vos vertelt dat er in Japan veel belangstelling is voor het Nederlandse voetbal. ‘Dat begon al in de jaren zeventig. In de jaren van Johan Cruijff. Men ziet de Eredivisie als de competitie van het aanvallende voetbal. Van de jonge talenten, die later elders in Europa opduiken. Dat zien ze graag in Japan. De competitie waar het grote geld niet zo’n grote rol speelt in verhouding tot de Premier League en LaLiga.

Veel Japanners dragen shirts van Ajax of Oranje

In Japan bezoekt Vos regelmatig voetbalwedstrijden en daar valt hem het nodige op. ‘Als je rondkijkt, zitten er altijd wel Japanners in een shirt van Ajax of Oranje te kijken naar hun favoriete Japanse club. Ze dragen shirts met de namen van Bergkamp of Van Basten. Je ziet het ook terug in het straatbeeld van Tokyo of Osaka.’

Voor veel Japanse voetballiefhebbers is Oranje op de WK’s na Samurai Blue de tweede keuze. ‘Vol bewondering als ze zijn over de WK-prestaties van het Nederlands elftal door de jaren heen. In veel bio’s van Japanse twitteraars onder de voetbalfans staat naast JPN de afkorting NED.'

Ko Itakura belangrijke schakel in nationale team van Japan

Itakura wordt gezien als een van de belangrijke schakels in het Japanse team, zo stelt Vos. ‘Dit team is al lange tijd bijeen. Deze schakel kan niet ontbreken in het Japanse succes. Itakura draagt rugnummer 4 en dat geeft zijn status in het Japanse team wel aan. Het is een belangrijke speler.’

‘Wel zijn er wat zorgen, omdat hij lange tijd niet speelde bij Ajax’, vervolgt Vos. ‘Hij heeft een rugblessure gehad en werd om tactische redenen uit de basis gehouden. Maar in zijn algemeenheid zijn ze zeer positief over Itakura en kijken ze met hem uit naar het WK.’

Toch lijkt het er steeds meer op dat de fans van Ajax de beste versie van Itakura nog niet gezien hebben. ‘Nee, om verschillende redenen. Hij is niet het gehele seizoen topfit geweest. Ajax heeft veel problemen gehad en dat de club drie verschillende trainers had, bevordert de individuele prestaties ook niet. Toch heeft Itakura Ajax door een moeilijke fase heen geholpen en is hij topfit aangekomen bij de Japanse selectie.’

Donderdagavond werd bekend dat Liverpool-middenveld Wataru Endo geblesseerd heeft moeten afhaken voor het WK, waardoor Itakura nu de eerste aanvoerder van het Japanse elftal is.

Takehiro Tomiyasu had buiten de lijnen enorme waarde bij Ajax

Tomiyasu vertrekt op zijn beurt bij Ajax. De Japanse verdediger kwam in de winter bij de Amsterdamse club, nadat hij eerder lange tijd kampte met een blessure. ‘Ajax had ervaring nodig om uit de misère te komen. Ze zagen het als een win-winsituatie. Het was goed voor hem en voor Ajax. Ze hoopten dat hij sneller wedstrijdfit zou zijn, maar dat is niet het geval geweest.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Het duurde even voordat Tomiyasu kon spelen als basisspeler. Nadat hij een rode kaart pakte op bezoek bij Heracles Almelo, werd hij bovendien niet meer gebruikt als basisspeler. Mogelijk had zijn naderende vertrek te maken met het feit dat hij niet tot nauwelijks meer speelde. ‘Ik had zelf niet het idee dat hij naar Ajax kwam met het idee om er tweeënhalf jaar te spelen. Hij heeft zich bij Ajax kunnen manifesteren om in het ritme te komen en zich aan te kunnen sluiten bij het Japanse team. Hij was twee jaar niet opgeroepen. Het was toch wel een verrassing dat hij erbij gekomen is.’

Toch denkt Vos dat Tomiyasu ondanks zijn geringe speeltijd van waarde is geweest voor Ajax. ‘Als hij meedeed, bracht hij rust in het spel met zijn ervaring en kijk op het voetbal. Ik begreep ook dat hij buiten de lijnen een rol had in het team. Hij spreekt zijn talen. Hij kan zijn visie overbrengen op andere spelers. Hij had een rol in de kleedkamer, op het trainingsveld en hij voerde denk ik ook persoonlijke gesprekken met spelers. Het is een open persoon die zijn ervaringen deelt.’

Waar ligt de toekomst van Takehiro Tomiyasu?

In de play-offs leek het er even op dat zowel Itakura als Tomiyasu niet fit was. Er werd zelfs gesteld dat zij niet echt geblesseerd waren, zodat de blik op het WK kon. Uiteindelijk speelden Itakura en Tomiyasu ‘gewoon’ mee in de play-offs. ‘Ze hebben tot het laatste moment een aandeel gehad in de winst van Ajax in die play-offs. Daarmee hebben ze ook laten zien dat ze het beste met Ajax voor hebben.’

Waar Itakura voorlopig nog onder contract staat bij Ajax, lijkt Tomiyasu binnenkort een nieuwe club te moeten zoeken. ‘Het kan zijn dat hij terugkeert in de J-League. Het WK zal bepalend zijn. Een terugkeer bij Ajax kun je denk ik wel uitsluiten. Er komt nu wel een nieuwe trainer. Misschien wil hij hem er wel bij halen. Er gebeuren gekkere dingen in de voetballerij, maar ik acht de kans niet heel groot.’

Geldt Japan als een van de outsiders op dit WK?

Al met al kijkt Vos uit naar het WK van Japan. Hij zag dat het land tijdens het vorige WK nog wist te verrassen door grootmachten als Duitsland en Spanje te verslaan. ‘Ze weten grotere landen wel te bespelen. Er staat een selectie die al een tijd bijeen is en de bondscoach is er al sinds het WK van 2018. Ze kennen elkaar heel goed en de opofferingsgezindheid is enorm. Ik heb er hoge verwachtingen van en ik zie Japan wel als een van de outsiders.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Vos verwacht dat Nederland het niet makkelijk gaat hebben met Japan, al vindt hij tegelijkertijd ook dat Oranje niet bang hoeft te zijn. ‘Maar ze hebben wel kwaliteiten om het Nederland heel moeilijk te maken. Nederland moet wel aan de bak om ervoor te zorgen dat Japan niet meteen een geweldige slag slaat. Het wordt geen saaie 0-0. Als ik een voorspelling moet doen, heb ik het altijd op 2-2 gehouden.’

Tot slot wil Vos nog benadrukken dat ook Japan zal spelen met een oudgediende. ‘Er is veel aandacht voor Messi, Ronaldo en Modric. Zij gaan hun vijfde WK spelen en Ronaldo zelfs zijn zesde WK. Bij Japan is er ook een speler die zijn vijfde WK gaat spelen. Het is de eerste Aziatische speler die dat lukt: Yuto Nagatomo (39). Hij speelde onder meer bij Inter met Wesley Sneijder. Hij speelt nu in Japan bij FC Tokyo. Hij heeft een enorm positieve invloed op de selectie, echt een geweldige speler.’

Bart Veenstra (X: @Bart_Veenstra | e-mail: b.veenstra@ajaxshowtime.com)