Oude foto's van Ajacieden vragen vaak om meer dan alleen
namen en rugnummers. Daar duiken we vanaf vandaag in met de rubriek Ajax
Ingelijst. In wat voor staat verkeert Ajax op dat moment, welke aspecten
verraden het tijdsbeeld? In dit eerste deel buigen we ons over een welgemikt
shot van fotograaf Rob Mieremet op recordkeeper Heinz Stuy tijdens
Ajax-Feyenoord in 1973. Wanneer we het bijbehorende programmaboekje openslaan,
belanden we zelfs bij een Ajacied die dankzij een panna een meestergitarist
wordt. Lekker dwalen door het verleden dus, langs sigarenhandels, Amsterdamse
horeca en meer randzaken. Foto: Bert Verhoeff / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons.
Hopend op verhalen over de totstandkoming van deze foto
mailen we met fotograaf Bert Verhoeff, die als maker staat vermeld. Volgens hem
gaan de credits echter naar Rob Mieremet, helaas niet meer onder ons. In 1973
wint hij, 26 jaar jong, de Zilveren Camera voor zijn foto van
de fatale crash van de Britse coureur Roger Williamson op Circuit Zandvoort.
Twee maanden later stelt Mieremet scherp op Heinz Stuy, vanzelfsprekend met een
analoge camera. 'Doorschieten' is nog niet of beperkt mogelijk, en het is balen
als een fotorolletje net vol is zodra Ajax aanvalt. Pas na het ontwikkelen -
snel, want de krant moet 's morgens vroeg op elke deurmat liggen - is te zien
of een foto in aanmerking komt voor publicatie. Des te knapper is het
vastleggen van belangrijke voetbalmomenten in die tijd, en bovenal eeuwig
waardevol.
Ajax' writer's block na drie bestsellers
Het internationale stof dat het Gouden Ajax deed opwaaien,
moet nog neerdalen op die 23e september. Het is halfbewolkt en met een graad of
vijftien ideaal voetbalweer. Ajax begint dit Eredivisieseizoen 1973-1974 veelal
winnend, maar wordt uiteindelijk derde, zo ook de twee volgende jaargangen.
Er
zijn legio redenen voor dit writer's block na drie bestsellers op rij.
Een maand eerder is Johan Cruijff vertrokken. Succescoach Ștefan Kovács mag van
zijn thuisland Roemenië achter het IJzeren Gordijn niet langer in West-Europa
verblijven, waar opvolger George Knobel de lijn niet weet door te trekken.
Daarnaast beginnen andere Europese clubs fiks te investeren, net als de
binnenlandse concurrentie.
Adverterende Amsterdammers: niet zelden Ajacieden
Terwijl sportfotografen vlak achter de achterlijnen
plaatsnemen, niet zonder risico op botsingen met bal en spelers, schuift de
zijdelings bij Ajax betrokken minister-president Joop den Uyl aan op de
eretribune. In andere vakken nemen sommige supporters plaats op omheiningen,
voor een beter zicht, hetgeen een rommelig, typisch jaren 70-beeld geeft.
Tekst gaat verder onder de foto.
Minister-president Joop den Uyl was zijdelings betrokken bij Ajax. Foto: Bert Verhoeff / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons.
Menigeen raadpleegt zijn programmaboekje voor een voorbeschouwing en de
opstelling die niet altijd meer klopt zodra er wordt afgetrapt. Op de cover
worden ze aangestaard door verdediger Wim Suurbier. Verder bladerend treffen ze
een advertentie van Sportshop Wim Suurbier aan. Veel spelers hebben een
nevencarrière, maar Amsterdamse zangers van het levenslied ook: 'Disco Willy
Alberti, voor al uw grammofoonplaten - Osdorperplein 236, telefoon 195262'.
Meer marketingnostalgie is er van uiteenlopende ondernemers.
De één is anno nu nog actief met exact hetzelfde logo maar een andere slogan
('Lekke band? Simson bij de hand!'), de ander is hooguit nog op Wikipedia
te vinden. Zo wordt de lezer erop gewezen dat een verrekijker in zo'n groot
stadion wel handig is. 'Zie de doelpunten beter met een prismakijker van Loe
Lap'. Dit blijken oude tankperiscopen te zijn; Lap was handelaar in
legerdumpartikelen. En uiteraard is de Mokumer horeca trots vertegenwoordigd:
'U eet het lekkerst bij Broodje van Kootje'
'Na afloop naar Café petit-Restaurant Fred Looyen - Sfeer
Gezelligheid Trefpunt Sport'
'Plein 24, ook voor uw croquetten'
(Niet) uitgespeeld door een panna van matchwinner Mühren
Andere reclame voert terug naar vroegere Ajacieden. Zoals
Bennie Müller, vader van kortstondig Ajacied Danny Müller, met zijn sigarenzaak
aan de Haarlemmerstraat - ook voor uw
wedstrijdkaarten. Harry Sacksioni senior doet dat in de Rijnstraat. Zijn
zoon doorloopt net als pa de jeugdelftallen. Het dubbeltalent kiest voor een
succesvolle carrière in de muziekwereld. Dat verhaal brengt ons toevallig
genoeg terug bij de foto waar het hier om draait.
Tekst gaat verder onder de foto.
Ruud Krol stijlvol in duel
met Feyenoorder Peter Ressel. Foto: Bert Verhoeff / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons.
Aan muziekjournalist Willem Jongeneelen vertelt de
oud-speler van Ajax A1 dat hij zijn twee talenten volop wilde benutten, maar
dat Rinus Michels dat tegenhield: 'Ik weet van jouw gitaarspelen. Mot je
horen: wat jij wil, is allebei topsport. Je zult moeten kiezen'. De keuze wordt
makkelijk wanneer Sacksioni jr. tijdens een oefenwedstrijd tegen FC Volendam
een panna krijgt van een langharige middenvelder, en ter plekke besluit voor de
gitaar te gaan.
Tijdens zijn daarna ontluikende carrière, meermaals uitgeroepen
tot Beste akoestische gitarist van de Benelux, zal hij samenwerken met
onder meer Frank Boeijen, Herman van Veen en Raymond van het Groenewoud. Het is
dus niet Michels die hier de doorslag geeft. 'Die jongen met dat lange haar uit
Volendam speelde trouwens twee jaar later wel in Ajax 1. Dat was Arnold
Mühren'.
Mühren scoort, Stuy Zweeft
Tijdens deze Klassieker wil de rivaal onder coach
Wiel Coerver een voorschot nemen op minder glorieuze tijden in Amsterdam. Dat
lukt vandaag niet, al solliciteert recordkeeper Stuy, op avontuur in eigen
strafschopgebied, naar een tegendoelpunt.
Na een half uur valt dat alsnog. Het
is Gerrie Mühren die kort na rust het scorekleed weer glad trekt nadat aangever
Piet Keizer een karakteristieke kapbeweging maakt, eentje die Bryan Roy later
veelvuldig zal kopiëren. Broer Arnold laat in minuut 87 de fotograaf aan de
overkant van het veld deel uitmaken van een mooi moment. En Ajax wint.
Tekst gaat verder onder de foto's.
Gerrie Mühren zorgt na de
thee voor de gelijkmaker. Foto: Bert Verhoeff / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons.
Het winnende doelpunt van
'langharige pannaman' Arnold Mühren. Foto: Bert Verhoeff / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons.
Wie en wat zien we allemaal? De spelers met zichtbare
rugnummers zijn Heinz Schilcher (2), Johan Neeskens (7), aanvoerder Keizer (11)
en Barry Hulshoff (13). De bakkenbaardenmannen spelen in kraag- en reclameloze
longsleeves van Le Coq Sportif, het clublogo smaakvol in het midden. De
stadionklok staat op zeven over half negen, terwijl het een gebruikelijke half
driewedstrijd is.
Het scorebord wordt handmatig bijgehouden, al staat de
persoon die dat moet fiksen, de goal nu nog mee te vieren. Hij hoeft in ieder
geval niet op een VAR te wachten om van de 1 een 2 te mogen maken. Rob Mieremet
vat het allemaal in een fraai panorama, en zal na het ontwikkelen net als de
keeper een juichkreet hebben geslaakt. Want Heinz Stuy zweeft, minstens een
meter boven de grond.
Tekst gaat verder onder de foto.
Ajax-trainer George Knobel
(midden) wordt gefeliciteerd door zijn collega Wiel Coerver (links). Foto: Bert Verhoeff / Anefo, CC0, via Wikimedia Commons.
Opstelling Ajax:
Heinz Stuy; Wim Suurbier, Arnold Mühren,
Barry Hulshoff,
Ruud Krol; Heinz Schilcher, Johan Neeskens, Gerrie Mühren;
Johnny Rep, Arie Haan, Piet Keizer (c)
Ajacied in Toscane
Meer van 'Ajacied in Toscane'