De documentaire over Johan Cruijff is zaterdagavond officieel in première gegaan. In een goed gevulde Johan Cruijff ArenA, haast omgetoverd tot een gigantische openluchtbioscoop, werden de eerste twee afleveringen vertoond op de vele grote schermen (14 in totaal). De eerste aflevering van de serie, die op indrukwekkende wijze laat zien hoe groot Cruijff was, is zondag 22 maart te zien bij de NTR om 20.55 uur en op NPO Start.

CRUIJFF, zoals de serie heet, bestaat uit vier delen. De serie is tot stand gekomen met volledige medewerking van de familie Cruijff en bevat exclusief materiaal uit binnen- en buitenlandse archieven. De documentaire werd geproduceerd door Lusus in samenwerking met Ramphastos Investments en het internationaal gelauwerde en Oscar-winnende Box To Box. Deze producent is bekend van eerdere series als Senna, Maradona, Drive To Survive, Ronaldo en Amy.

Dat Johan Cruijff een levende legende is, werd deze zaterdagavond eens te meer bewezen. Tien jaar na zijn overlijden trekt de grootste Ajacied aller tijden nog altijd volle stadions. Mensen komen uit alle windhoeken van Nederland of ver daarbuiten afgereisd naar Amsterdam om de documentaire te bekijken.

Op de rode loper, voorafgaand aan de première, zien we vele bekende gezichten met een Ajax-verleden. Denk aan Patrick Kluivert, Edwin van der Sar, Hedwiges Maduro, John van ‘t Schip, Shota Arveladze, Lasse Schöne en Ronald de Boer. We treffen ook vele bezoekers uit Spanje, het land waar Cruijff uiteraard een grootheid is. Zo betreedt FC Barcelona-voorzitter Joan Laporta samen met de familie Cruijff het stadion.

Spectaculaire openingsshow première documentaire CRUIJFF

De speciaal ontwikkelde openingsshow werd geopend door presentatrice Helene Hendriks. Aan de rand van het veld ging zij allereerst het gesprek aan met Jordi Cruijff. De technisch directeur haalt enkele mooie anekdotes aan en vertelt ook dat zijn vader het voetbal nooit mee naar huis nam. ‘Dat vond ik superspeciaal’, vertelt Cruijff.

Tekst gaat verder onder de foto.

Jordi Cruijff is emotioneel bij het zien van de beelden. Dinsdag is het bovendien tien jaar geleden dat Johan Cruijff kwam te overlijden. ‘Mensen zijn altijd superlief op zo’n dag. De kranten staan er vol mee en de clubs zijn liefdevol. Wij proberen samen te komen en brengen tijd door met elkaar. Ik zal vandaag af en toe moeten acteren en een serieuze kop moeten trekken, terwijl ik van binnen af en toe een traantje moet laten.’

Tot slot laat Jordi Cruijff weten dat hij iedereen dankbaar is. De mensen die meewerkten aan de documentaire, evenals de mensen die liefde tonen voor zijn vader. ‘Ik ben nu ongeveer zes weken hier. In Barcelona was ik wel wat gewend. Hier komen ook elke dag mensen naar me toe. Met name de oudere generatie die hem ergens van kent. De liefde van alle mensen naar mijn vader toe vind ik superspeciaal. Daar ben ik trots op en daar wil ik iedereen voor bedanken’, aldus Cruijff, die zijn zin amper kan afmaken, omdat het publiek hem een luid applaus geeft.

Ruud Gullit en Ronald Koeman spreken mooie woorden

Ruud Gullit en Ronald Koeman schuiven vervolgens ook aan om met de Ajax-directeur herinneringen op te halen aan El Salvador. Gullit speelde samen met Cruijff bij Feyenoord, toen laatstgenoemde daar zijn spelersloopbaan afsloot. Op het moment dat Gullit dit aanhaalt, reageert het Amsterdamse publiek met een snerpend fluitconcert.

Tekst gaat verder onder de foto.

De oud-speler van AC Milan reageert verontschuldigend. 'Hij was een geweldig mens en voetballer en ik was vrij jong. Hij had meteen vragen voor ons en ik heb daar als jongen veel van geleerd. Hij was een trainer op het veld. Ik ben er trots op dat ik met hem heb mogen voetballen, want dat heeft mijn carrière een boost gegeven.’

Koeman maakte Cruijff mee als trainer van Ajax en FC Barcelona: ‘Ik kan me ook wel herinneren dat hij als trainer bij Barcelona meedeed met positiespelletjes, daar was hij de beste van het veld’, is Koeman jaren later nog vol lof. ‘Ik liet hem weleens lopen, hoor. Ik was ook niet zo snel’, grapt de bondscoach.

Publiek in Johan Cruijff ArenA ziet eerste twee afleveringen

Na de gesprekken met Cruijff, Gullit en Koeman volgt in de Johan Cruijff ArenA een prachtige speech van Peter Heerschop en een spectaculaire lichtshow, terwijl er ook bijzondere beelden worden getoond van een van de beste voetballers aller tijden. Hierna volgt de eerste aflevering van de documentaire. Tijdens deze openingsaflevering, genaamd ‘pionier’, zien we bijzondere beelden met teksten van Pep Guardiola, Wim Jonk, Jan Mulder, Xavi, Ronald Koeman en vele anderen over Cruijff en uiteraard Cruijff zelf voorbijkomen.

Tekst gaat verder onder de foto.

Tijdens de eerste aflevering zien we ook beelden uit de voetbalcarrière van Cruijff. Het begin komt voorbij, waarin hij al voorspelt dat Ajax tot grootse dingen in staat zal zijn. En zo geschiedde: de club won begin jaren zeventig liefst drie keer op rij de Europa Cup I. Het gaat ook over het bijzondere intellect over het voetbalspel van Cruijff. Waar Cruijff vaak aangaf dat iets ‘logisch’ was, begreep menigeen er maar weinig van.

In de documentaire zien we ook hoe Cruijff zijn aanvoerdersband bij Ajax kwijtraakte na een stemming in de spelersgroep. Het was voor de Amsterdammer reden om te vertrekken bij Ajax. Cruijff voelde zich aan de kant gezet. Een vertrek naar FC Barcelona volgde daarna niet veel later.

Na een pauze van een kwartier, waarin zanger Martijn Fischer enkele nummers van André Hazes zong, volgde de tweede aflevering van de documentaireserie, genaamd ‘de verlosser’. We zien in deze aflevering vooral beelden van Cruijff als speler van FC Barcelona. In die tijd had dictator Franco de leiding over Spanje, terwijl Barça al veertien jaar geen kampioen was geworden. Vanaf het begin was Cruijff enorm populair bij de Catalaanse club.

In zijn periode bij FC Barcelona wordt zoon Jordi geboren. Dat Johan Cruijff hem uitgerekend in die periode een Catalaanse naam - tijdens het bewind van Franco - geeft, wordt als extreem bijzonder genoemd. Het maakt Cruijff nog geliefder in Catalonië. Het wordt duidelijk dat Cruijff in Catalonië meer betekende dan alleen voetbal.

Ook de periode van Cruijff in het Nederlands elftal komt aan bod in de tweede aflevering, met speciale aandacht voor het WK 1974. Met Cruijff in het elftal werd de finale gehaald en ontstond de term 'totaalvoetbal'. Uiteindelijk ging de finale verloren tegen West-Duitsland, maar Cruijff en consorten zetten Oranje die zomer definitief op de kaart.

Na aflevering twee volgt een luid applaus in het stadion. Zondagavond is de eerste aflevering van de documentaireserie op NPO 1 te zien.

Bart Veenstra (X: @Bart_Veenstra | e-mail: b.veenstra@ajaxshowtime.com)
Brent Tomassen (X: @Brent_Tomassen | E-mail: brent.tomassen@gmail.com)