Diepe Zakken: Het jaarverslag toont het meerjarenplan om de club op de rit te krijgen

De belangrijkste getallen hebben de revue gepasseerd. Het uiteindelijke verlies van €9,8 miljoen is het grootste sinds 2009/10, Covid-seizoen 2020/21 daargelaten. Het operationele resultaat zegt meer, want het geeft de structurele kosten en baten weer. Het verlies daar van 39 miljoen euro is nog nooit voorgekomen, zelfs niet in de seizoenen waarin Covid zo’n grote impact had. De winst op transfers van 31 miljoen euro heeft die klap verzacht. Ook de stabiele, commerciële inkomsten helpen het verlies te beperken. Samen met de 21 miljoen euro uit Europa, dekken deze inkomsten de maar matig gedaalde salariskosten.

Ajax geeft zelf duidelijk aan wat de kern van het probleem is: de kosten zijn veel te hoog voor de inkomsten. Daar wordt vooral gewezen naar tegenvallende prestaties in Europa en minder transferwinst. Formeel zijn die posten inderdaad lager dan het jaar ervoor, maar de praktijk is dat Ajax vooraf al wist dat het Europa League ging spelen. Beter presteren daar had hooguit enkele miljoenen opgeleverd, geen Champions League bedragen. En qua transfers was 2022/23 met klappers als Antony en Martinez natuurlijk onmogelijk te evenaren.

Kosten die lager hadden moeten zijn, waren salariskosten en uitgaven aan transfers. Nu daalde het salaris voor spelers wel met 8,7 miljoen euro, maar daar zit ook het wegvallen van tekengelden van o.a. Tadic, Timber en Alvarez in verstopt. En zo’n 2 miljoen euro minder uitgekeerde bonus. De grote hoeveelheid aan aankopen en selectiespelers zorgen ervoor dat de (waarschijnlijk) lagere salarissen per speler uiteindelijk toch optellen tot veel salariskosten.

Dat is ook terug te zien in de kostenkant van de transfers; de afschrijvingen. Die stegen zelfs ten opzichte van vorig jaar met zo’n 1,5 miljoen euro. Een laatste meevaller zat erin dat salarissen en afschrijvingen vanaf dit jaar boekhoudkundig anders verwerkt worden; tekengelden vallen niet meer onder afschrijvingen, maar onder salaris.

In andere woorden, Ajax heeft te veel uitgegeven aan de nieuwe aankopen, want het wist dat het in 2023/24 niet meer ging compenseren met inkomsten uit prestaties.

Een andere tegenvaller kwam uit de merchandise, die ruim 8 miljoen euro minder opleverde. Was de shirtverkoop op het niveau van 2022/23 geweest, had Ajax bijna winst gemaakt.

Er zijn een aantal kleine meevallers in de jaarcijfers te vinden. Zo is er een belastingwijziging geweest waardoor er enkele miljoenen meer transferresultaat is geschreven door correctie van afgelopen jaren rondom betalingen aan zaakwaarnemers. Ook het tv-geld viel hoger uit door de tekenbonus van de nieuwe, aankomende deal die al uitgekeerd is. Daarnaast heeft Ajax amper prestatiebonussen hoeven uitkeren.

Ironisch is dat door de bestuurlijke chaos er onder de streep minder salaris naar directieleden is gegaan dan het jaar ervoor. Toen verdiende Edwin van der Sar nog een flink salaris, maar bij het grotendeels ontbreken van een volledige directie, vielen de kosten voor hen bijna 8 ton lager uit.

Tien miljoen verlies is op het eerste oog niet zo schokkend. Bij het zogenoemde ‘rampjaar’ had men waarschijnlijk meer verwacht. Door het verkopen van het zilverwaar en wat meevallers zijn de structurele problemen voor afgelopen boekjaar verbloemd.

Het startpunt voor Alex Kroes (en de rest van de nieuwe directie) was opnieuw om 110 miljoen euro te vullen met Europese inkomsten en transfers; 40 miljoen euro structureel tekort, 20 miljoen euro omdat de Europa League kwalificatie nog niet zeker was, en 50 miljoen euro aan transferkosten (afschrijvingen). Zelfs toen de Europa League en de bijhorende 20 miljoen euro zeker was, was dit een onmogelijke taak.

Nu is er misschien 15 miljoen euro gekort op zowel het salaris als de afschrijvingen in de afgelopen zomer, maar uit de transfers is nog amper (1,4 miljoen euro) winst gekomen. Kort gezegd betekent het dat Ajax op dit moment nog altijd een gat heeft staan van 50 tot 60 miljoen euro voor het lopende jaar. Ajax voorspelt zelf ook al een ‘negatief resultaat’, maar dat klinkt toch als een understatement.

De echte klap van het ‘rampjaar’ moet dus nog komen. Als het niet lukt om veel spelers deze winter te verkopen, dan staat er een historisch verlies te wachten. Nu heeft Ajax misschien wat geluk dat in het voetbal de beoordelingen veel meer op actueel sentiment gebaseerd zijn en een jaarverslag dan vaak lang geleden of minder relevant voelt.

Dat het jaarverslag gepresenteerd werd op de ochtend vóór een Europese wedstrijd was geen toeval. De sportieve activiteiten leiden altijd mooi af van de droge, zakelijke resultaten. Ook als ze slecht zijn. En als dit seizoen er Europees leuk gespeeld wordt, de Farioli-Beuker-vreugde blijft, talenten het goed doen en/of er weer meegedaan wordt in de top drie, dan leidt dat volgend jaar ook af van de interne problemen.

Intern is de druk om de selectie te verkleinen en kosten te drukken nog onverminderd aanwezig. En het is duidelijk dat het herstel een meerjarenproces is, financieel in ieder geval.

José de la Verde (X: j_berden)

- Diepe Zakken: Waarom 35 miljoen euro kostenvermindering nog niet voldoende is

- Diepe Zakken: De Europa League begroting: kwalificatie belangrijker dan transferwinst
- Diepe Zakken: Waarom Ajax niet het meeste betaalt aan zaakwaarnemers
- Diepe Zakken: De Malenovic-miljoenen en de lessen voor Kroes
- Diepe Zakken: Verdiensten van verkoop jeugdspelers laten dalende trend zien
- Diepe Zakken: vijf kostenbesparingen om volgend seizoen verlies te beperken
- Diepe Zakken: Europese inkomsten bepalen mogelijkheden voor volgend seizoen