Tactische paradox bij FC Sion: kwetsbaar bij voorzetten, maar waar moet Ajax voor waken?

Didier Tholot is sinds de zomer van 2023 de trainer van FC Sion. De 62-jarige Fransman laat zijn ploeg doorgaans in een klassieke 4-2-3-1-formatie aantreden, al kiest hij - afhankelijk van de tegenstander - in bepaalde wedstrijden voor een systeem met twee spitsen in plaats van een aanvallende middenvelder.

Winsley Boteli - voluit: Winsley Boteli Mokango - is de meest productieve speler die FC Sion heeft. Dit seizoen was de twintigjarige Zwitser al goed voor zes goals en twee assists in zeven officiële wedstrijden. Zowel uit als thuis tegen FC Noah in de vorige voorronde van de Conference League vond hij het net.

De specialiteit van de jonge aanvaller is zijn beweeglijkheid, om vervolgens op de juiste plek voor het doel op te duiken. In onderstaande situatie beweegt hij zich in de dode hoek van zijn tegenstander voordat de voorzet komt. Op het moment dat de pass voor het doel gegeven wordt, toont Boteli zijn explosiviteit door voor zijn man te komen en te scoren.

Ook in de topwedstrijd tegen Young Boys (4-2 verlies) toont Boteli zich een ware killer voor het doel. Opnieuw loopt hij weg vanuit de dode hoek van een verdediger, die vooral bezig is met de voorzet. Op het moment dat hij zijn directe tegenstander kwijt is, sprint Boteli richting tweede paal en schiet hij de voorzet vanaf links tegen de touwen.

Verreweg het mooiste doelpunt van dit seizoen maakt Boteli thuis tegen FC Noah. Een verdediger van de Armeniërs kijkt naar de bal, waardoor Boteli weet dat hij vanuit diens dode hoek de ruimte die er ligt kan aanvallen. Met een indrukwekkende loopactie geeft de spits aan waar hij de bal wil hebben.

Vervolgens laat Boteli zien hoe dodelijk effectief hij is in de buurt van het doel. Zonder enkele vorm van aarzeling knalt hij de bal vanaf de rand van het strafschopgebied in de kruising: 1-1.

Ajax zal er een zware klus aan krijgen om Boteli aan banden te leggen. De spits staat in de eindfase vaak op de juiste plek, maar zorgt er met zijn vooracties voor dat hij van zijn directe tegenstander verlost is voordat de pass richting hem gegeven wordt. Míchel Sánchez laat zijn team vaak vanuit de zone verdedigen, waardoor de Amsterdamse defensie goed met elkaar zal moeten communiceren wie wanneer de taak heeft om Boteli te verdedigen.

Boteli is niet het enige gevaar dat FC Sion met zich meebrengt. De ploeg heeft met Ali Kabacalman en Baltazar twee multifunctionele centrale middenvelders, terwijl Ylyas Chouaref vanaf de zijkant voor de nodige creativiteit zorgt. Daarnaast komt het veelvuldig voor dat spelers, nadat ze een pass hebben gegeven, direct een diepteloopactie maken en de bal terugvragen.

Het statische FC Noah had hier veel moeite mee. Zo stelt Kabacalman in onderstaande situatie tegenover vijf spelers van FC Noah zijn actie uit totdat hij een teamgenoot diep ziet gaan. De aanvoerder bewijst vervolgens een uitstekende steekpass in huis te hebben tussen vijf spelers door. De laatste verdediger van FC Noah kan vervolgens niets anders doen dan aan de noodrem trekken en ontvangt een rode kaart.

Ook de eerder genoemde Chouaref weet wanneer hij een pass moet uitstellen. De buitenspeler wacht tot een teamgenoot is aangesloten en verschaft zichzelf ruimte en tijd door slim van zijn rechter- naar zijn linkerbeen te kappen.

Op het moment dat zijn medespeler is aangesloten, geeft Chouaref de steekpass. Uit deze situatie komt een dubbele scoringskans voor FC Sion, maar de keeper van FC Noah voorkomt een nederlaag met twee knappe reddingen.

Ook tegen Young Boys bewijst FC Sion dat het tegenstanders met veel diepgang pijn kan doen, ook al komt er wederom geen treffer uit deze situatie. Young Boys probeert de tegenstanders vast te zetten aan de zijlijn, maar via twee passes en een uitstappende buitenspeler spelen de bezoekers zich onder de drukte uit. De middenvelder bij wie de aanval begint, kiest direct nadat hij zijn pass heeft gegeven voor een diepteloopactie.

De vrijgespeelde buitenspeler heeft vervolgens meerdere opties voor het doel en kiest voor nummer tien Théo Berdayes op de rand van het strafschopgebied. Helaas voor FC Sion wordt de aanval besloten met een schot dat over gaat.

Net als bij Boteli is het de vraag hoe Ajax het defensief gaat aanpakken tegen een ploeg met veel beweging en diepgang zonder bal. Hiervoor is een goede communicatie in het veld nodig, iets wat dit seizoen al een aantal keer misging. Zo lieten Youri Baas en Youri Regeer afgelopen zondag nog Jacob Trenskow naar zijn favoriete linkerbeen kappen en raak schieten, omdat geen van beide Ajacieden echt ingreep.

Zoals gezegd verdedigt de ploeg van Míchel veelvuldig vanuit de zone. Hierbij worden tegenstanders overgegeven als ze een bepaalde loopactie maken. Wanneer één speler dit niet op tijd doorheeft, kan dit al voor grote problemen zorgen.

Niet alleen Ajax hanteert zonedekking, de Zwitsers doen hetzelfde en defensief ziet het er bij de mannen van Tholot mogelijk nog minder stabiel uit. Bij voorzetten kijken de meeste verdedigers van FC Sion graag naar de bal en zijn ze uiterst kwetsbaar als een tegenstander veel beweegt voor het doel of wanneer er een extra tegenstander aansluit in de zestien.

FC Noah krijgt in Armenië al vroeg in de wedstrijd een strafschop uit een situatie zoals hierboven beschreven. Bij een voorzet vanaf links gaat een middenvelder diep om voor extra verwarring te zorgen, terwijl de ontvanger van de voorzet richting de tweede paal beweegt. FC Sion lijkt verrast en de linksback trekt zijn tegenstander naar de grond.

Ook de tweede treffer van FC Noah valt uit een voorzet. Eén verdediger van de Zwitsers bewaakt de zone bij de tweede paal, maar is volstrekt kansloos tegenover een inlopende tegenstander, die via de onderkant van de lat raak kopt.

Een vergelijkbaar scenario voltrekt zich een week later al vroeg in het thuisduel van FC Sion, al komt er nu geen goal uit. De zone bij de eerste paal wordt slechts door één Zwitser verdedigd, terwijl de spits zich in diens dode hoek beweegt.

Ondertussen maakt een middenvelder van FC Noah een loopactie de zestien in, terwijl bijna alle spelers van FC Sion naar de bal kijken. Enkel rechtsback Numa Lavanchy lijkt het door te hebben en wijst naar de instormende Armeniër, maar neemt zelf niet het initiatief om zijn zone te verlaten en het de speler van FC Noah - die de voorzet naast kopt - moeilijk te maken.

Twintig minuten later scoort FC Noah wel, wederom uit een strafschop. Ook deze ontstaat na slecht verdedigen bij een voorzet en een loopactie van een tegenstander. FC Sion gokt bij een kortgenomen hoekschop voornamelijk op inlopende mensen. Hierdoor hebben de Zwitsers niet door dat een speler van FC Noah zich losmaakt uit de drukte en in de bal komt. FC Sion moet wederom aan de noodrem trekken en geeft een strafschop weg.

Young Boys weet ook te scoren uit een voorzet, waarbij de zonedekking van FC Sion niet klopt. De bal vanaf de linkerkant is eigenlijk niet goed, maar de aangesloten aanvallende middenvelder van de ploeg uit Bern anticipeert veel beter op deze situatie en komt aan de bal.

FC Sion kan vervolgens niet op tijd ingrijpen, waarna de opgekomen rechtsback wordt aangespeeld. Deze schiet vervolgens de 1-0 tegen de touwen.

Tot slot weet ook FC Vaduz uit een voorzet te scoren. FC Sion verdedigt wederom vanuit de zone met één speler bij beide palen en een verdediger die de centrale zone moet afdekken. FC Vaduz heeft echter een gelijk aantal spelers in deze zones staan, die ook nog eens bewegen. De spits, links nog net in beeld, beweegt vanuit de rug van zijn tegenstander in de zone bij de tweede paal naar het midden, komt vrij en knikt de voorzet binnen.

Ajax is er donderdag veel aan gelegen om offensieve spelers op te stellen die veel bewegen voor het doel en vanaf het middenveld voor aansluiting zorgen. Een speler voor wie dit sowieso niet geldt, is Kasper Dolberg. De Deen oogt vaak apathisch voor het doel en komt pas in actie zodra de bal in zijn buurt komt.

Míchel heeft met Marcos Leonardo en Tolu Arokodare twee andere smaken achter de hand. Voor beide spitsen valt iets te zeggen om ze op te stellen tegen FC Sion. De Nigeriaan is ijzersterk in de lucht en is met voorzetten vermoedelijk makkelijker te bereiken dan Leonardo. De Braziliaan heeft echter als speciale kwaliteit om vrij te komen voor het doel en kan voor veel verwarring zorgen bij de verdedigers van de Zwitsers.

Toch is niet alleen de keuze voor de spits van groot belang voor Ajax in het tweeluik met FC Sion. Om meer kans te maken in het strafschopgebied hebben de Amsterdammers spelers nodig die vanuit de tweede lijn aansluiten voor het doel. Davy Klaassen weet als geen ander hoe hij op de juiste plek moet opduiken en is vanaf het middenveld een goede optie om op te stellen.

Verder moet er gekeken worden naar wie Míchel als aangevers moet opstellen. Steven Berghuis lijkt hierin een zekerheid, hij creëerde dit seizoen al veel gevaar met voorzetten uit open spel en hoekschoppen. Aan de linkerkant en op tien wordt het interessanter wie er gaan spelen. Julian Brandt, Abdellah Ouazane en Oscar Gloukh hebben een goede voorzet en steekpass in huis, maar zijn geen echte buitenspelers.

Oliver Edvardsen is dit wel, maar staat niet bekend om zijn creativiteit. Wel heeft de Noor als voordeel dat hij goed is in het aansluiten voor de goal en op de juiste plek opduiken. Het nadeel hierbij is dat je als Ajax in deze situatie vooral afhankelijk wordt van voorzetten vanaf rechts.

Op basis van individuele kwaliteit hoort Ajax de competitiefase van de Conference League te bereiken en FC Sion uit te schakelen. Toch is de Amsterdamse ploeg nog verre van stabiel en heeft de tegenstander de aanvallende wapens om Míchel en zijn mannen veel pijn te doen. Aan de andere kant is het duidelijk waar de zwakte van de Zwitserse club ligt, al is het nog de vraag met welke spelers de Spaanse oefenmeester FC Sion donderdag wil bestrijden.

Brent Tomassen (X: @Brent_Tomassen)