Eeuwig breien en verkeerde keuzes: Zo kwam Ajax niet tot opbouwen tegen PSV

door Thijs Zwagerman 234

Bron Ajax Showtime

Eeuwig breien en verkeerde keuzes: Zo kwam Ajax niet tot opbouwen tegen PSV

door Thijs Zwagerman 234

Bron Ajax Showtime

Laatst geüpdatet

In de verloren topper tegen PSV gingen er veel dingen mis aan Ajax’ zijde, maar misschien nog wel het meest schrijnende was het totale gebrek aan verzorgde aanvalsopbouwen van achteruit. Ajax oogde aan de bal lamlendig en creëerde nagenoeg niets vanuit open veldspel. Een analyse van de povere Ajax-opbouw tegen PSV.

Na de zevende verloren topwedstrijd onder Ajax-trainer Alfred Schreuder zwengelen de kritiek op zijn persoon en de Ajax-selectie (opnieuw) stevig aan. Ajax oogde tegen PSV machteloos en dat terwijl de Amsterdammers maar liefst 63% balbezit hadden. Een enorm veldoverwicht waar niets mee werd gedaan. In de eerste helft raakte Mohammed Kudus de paal na een hoekschop en in de slotfase maakte invaller Lorenzo Lucca de wedstrijd nog spannend door een opportunistische bal van Steven Berghuis binnen te werken. Maar uitgespeelde kansen? Nee, die creëerde Ajax tegen PSV niet.

En dat baart zorgen. Al helemaal omdat Ajax dit seizoen tot dusver in iedere grote wedstrijd maar moeizaam aan voetballen toekomt. Tegen PSV maakte Schreuder de harde keuze om Daley Blind te passeren, maar zonder de uitzonderlijke passingkwaliteiten van Blind werd de Ajax-opbouw al helemaal lamgelegd. Waarom slaagde Ajax er zondag keer op keer niet in om de voetballende oplossingen te vinden?

Positionering in de opbouw

PSV zette in de openingsminuten van de wedstrijd opvallend hoog druk, maar al snel werd duidelijk dat dit slechts een kortstondige tactiek was. De Eindhovenaren zakten in en gaven Ajax na vijf minuten vrij baan om in de laatste linie op te bouwen. De veldbezetting van Ajax was in dergelijke situaties in balbezit als volgt:

  • Controlerende middenvelder Edson Álvarez zakt uit tussen centrumverdedigers Jurriën Timber en Calvin Bassey
  • Backs Jorge Sánchez en Devyne Rensch kunnen hierdoor hoger op het veld spelen
  • Steven Berghuis komt kort voor de laatste lijn te staan
Eeuwig breien en verkeerde keuzes: Zo kwam Ajax niet tot opbouwen tegen PSV

Deze uitgangspunten zijn begrijpelijk en zouden Ajax normaliter in staat moeten kunnen stellen om van achteruit de weg naar voren te vinden. Sánchez en Rensch kunnen zich diagonaal positioneren ten opzichte van de buitenspelers voor zich, Steven Bergwijn en Dusan Tadić, en daarmee PSV-ers tot lastige keuzes dwingen. Met de beweeglijke Kudus onder spits Brian Brobbey moet Ajax bij machte zijn om naast de backs en buitenspelers nog meer mensen tussen de linies vrij te kunnen krijgen.

Dat dit tegen PSV niet het geval blijkt, is terug te leiden tot drie oorzaken.

I. Verkeerde keuzes aan de bal

Zonder Blind vrij te pleiten van zijn beduidend mindere spel dit seizoen, kan wel worden geconcludeerd dat zijn passing van achteruit tegen PSV node werd gemist. Timber, Álvarez en Bassey kwamen van achteruit zowel kwalitatief als kwantitatief niet in de buurt van de passes die Blind gemiddeld per wedstrijd verstuurt.

Dat dit, in balbezit, achterste trio het niveau van Blinds passes niet haalt, is geen schande. Blind behoort statistisch gezien ook dit seizoen namelijk tot de beste passers van Europa. Maar dat het niveauverschil tussen hem en Timber, Álvarez en Bassey zó groot is, is wel zorgwekkend. Door het structureel breien achterin werd Ajax tegen PSV nauwelijks gevaarlijk. De onderstaande situatie in de twaalfde minuut legt een pijnlijk probleem bloot.

De bal wordt aan de rechterkant verplaatst naar Timber en meerdere Ajacieden maken zich aanspeelbaar. Berghuis maakt de oversteek om in de as aanspeelbaar te worden, Bergwijn trekt de passlijn naar de in de bal komende Brobbey open en Sánchez zorgt voor breedte op de rechterflank.
De bal wordt aan de rechterkant verplaatst naar Timber en meerdere Ajacieden maken zich aanspeelbaar. Berghuis maakt de oversteek om in de as aanspeelbaar te worden, Bergwijn trekt de passlijn naar de in de bal komende Brobbey open en Sánchez zorgt voor breedte op de rechterflank.
In plaats van één van deze voorwaartse opties in te spelen, kiest Timber voor de veiligste optie. Hij speelt de bal terug op Álvarez.
In plaats van één van deze voorwaartse opties in te spelen, kiest Timber voor de veiligste optie. Hij speelt de bal terug op Álvarez.

Het is een perfecte demonstratie van de manier waarop Ajax tegen PSV tracht op te bouwen. De opties vooruit liggen er op veel momenten echt wel, maar de drie spelers achterin - en in dit voorbeeld Timber - hebben hun blik onvoldoende vooruit staan. Dat verkeerde kijkgedrag in combinatie met een te lage handelingssnelheid en een ogenschijnlijk gebrek aan zelfvertrouwen en lef om ballen vooruit te spelen, maken dat Ajax vervalt in het achterin rondbreien van de bal. Dat Álvarez tegen PSV bijna zes keer zo vaak de bal raakt als Brobbey illustreert dit.

Speler Balcontacten tegen PSV
Edson Álvarez 97
Calvin Bassey 87
Jurriën Timber 84
StevenBergwijn 53
Dusan Tadić 51
Mohammed Kudus 42
Brian Brobbey 17

II. Statische mensen zonder bal

Waar in veel gevallen de spelers aan de bal de verkeerde keuze maken, worden zij ook regelmatig niet bepaald geholpen door hun medespelers. Johan Cruijff zei altijd dat degene zonder bal bepaalt waar en hoe hij wordt aangespeeld en in dit opzicht gaven Ajacieden zonder bal tegen PSV op sommige momenten ook niet thuis.

Als een speler achterin de keuze maakte om breed of terug te spelen in plaats van vooruit, veranderden meerdere Ajax-spelers in statische poppen. Of dit een gebrek aan onderlinge afstemming of frustratie om het niet geven van een voorwaartse bal is, is moeilijk te zeggen. Maar het is een feit dat de beweging van de mensen zonder bal tegen PSV op veel momenten ondermaats was. Te veel op één tempo, of zelfs helemaal geen beweging. Op die manier kunnen de spelers achterin de bal al helemaal amper kwijt bij een ploeggenoot hoger op het veld.

Álvarez heeft de bal en zoekt een voorwaartse aanspeelmogelijkheid, maar in plaats van vrij te lopen blijven de meeste Ajacieden staan.
Álvarez heeft de bal en zoekt een voorwaartse aanspeelmogelijkheid, maar in plaats van vrij te lopen blijven de meeste Ajacieden staan.
Daarom speelt Álvarez de bal breed op Timber en gebaart hij gefrustreerd dat er voorin niemand was aan wie hij de bal kwijt kon.
Daarom speelt Álvarez de bal breed op Timber en gebaart hij gefrustreerd dat er voorin niemand was aan wie hij de bal kwijt kon.

III. Slechte uitvoering

Naast de verkeerde keuzes aan de bal en statische mensen zonder bal, waren er tegen PSV ook nog een paar momenten dat er iets anders misging in de opbouw. Op die momenten vond Ajax met een goede pass wél vrije mensen (tussen de linies), maar was vervolgens de technische uitvoering aan de bal slecht. Het is schrijnend om te zien hoe het zwakke Ajax zichzelf op deze kansrijke momenten in de voet schoot.

Pasveer maakt onder de druk een goede en gedurfde keuze: in plaats van de bal op goed geluk naar voren te schieten, behoudt hij het overzicht en speelt hij Sánchez aan in een zogenoemde halfruimte.
Pasveer maakt onder de druk een goede en gedurfde keuze: in plaats van de bal op goed geluk naar voren te schieten, behoudt hij het overzicht en speelt hij Sánchez aan in een zogenoemde halfruimte.
De rechtsback is goed naar binnengekomen, maar heeft hierna niet de technische bagage en het overzicht om de pass van Pasveer een goed vervolg te geven. In zijn aanname heeft Sánchez te veel tijd nodig, waarna zijn pass vooruit wordt geblokt door PSV-back Philip Max.
De rechtsback is goed naar binnengekomen, maar heeft hierna niet de technische bagage en het overzicht om de pass van Pasveer een goed vervolg te geven. In zijn aanname heeft Sánchez te veel tijd nodig, waarna zijn pass vooruit wordt geblokt door PSV-back Philip Max.
Via Berghuis speelt Ajax Rensch vrij op de linkerflank. Met Rensch aan de buitenkant en de bewegende Tadić aan de binnenkant liggen er kansen voor Ajax, maar doordat de pass van Rensch achter Tadić komt moeten de Amsterdammers weer in de verdediging.
Via Berghuis speelt Ajax Rensch vrij op de linkerflank. Met Rensch aan de buitenkant en de bewegende Tadić aan de binnenkant liggen er kansen voor Ajax, maar doordat de pass van Rensch achter Tadić komt moeten de Amsterdammers weer in de verdediging.
Een minder kansrijke situatie, maar desalniettemin een schrijnend voorbeeld van de in balbezit slechte uitvoering tegen PSV: een simpele pass over vijftien meter van Timber op Bassey is onzuiver, waardoor Ajax geen hoog baltempo kan houden.
Een minder kansrijke situatie, maar desalniettemin een schrijnend voorbeeld van de in balbezit slechte uitvoering tegen PSV: een simpele pass over vijftien meter van Timber op Bassey is onzuiver, waardoor Ajax geen hoog baltempo kan houden.
Ook dergelijke slordigheden overkomen Ajax tegen PSV te vaak. 
Ook dergelijke slordigheden overkomen Ajax tegen PSV te vaak. 

Conclusie

Verkeerde keuzes, een slechte uitvoering aan de bal en te veel statische mensen zonder bal. Het zijn zeker niet de enige problemen die Schreuder bij Ajax heeft, maar de grote problemen in de opbouw zullen Schreuder ongetwijfeld kopzorgen baren. De oefenmeester laat Ajax niet attractief voetballen en bovendien zijn de resultaten in topwedstrijden ondermaats. Het opstellen van Blind is gezien het duidelijke gemis aan een passer achterin een must om de opbouw te stroomlijnen, maar het is inmiddels duidelijk dat daarmee nog lang niet alle problemen zijn opgelost bij Ajax.

Thijs Zwagerman (Twitter: @ThijsZwagerman | e-mail: t.zwagerman@ajaxshowtime.com)

Lees meer over:
Plaats reactie
Laad meer reacties

Je bekijkt nu de reacties waarvoor je een notificatie hebt ontvangen, wil je alle reacties bij dit artikel zien, klik dan op onderstaande knop.