Jordi Cruijff staat voor de loodzware opdracht om Ajax minimaal terug te loodsen naar de top van het Nederlandse voetbal. De nieuwe technisch directeur van de Amsterdamse club was in een redelijk recent verleden ook beleidsbepaler bij FC Barcelona. In die periode kwam de club uit een financieel moeizame periode, maar bleek er steeds meer mogelijk op de transfermarkt.

Bestel nu het nieuwe derde tenue van Ajax!

In het seizoen 2020/21 was Ronald Koeman nog trainer van FC Barcelona. In die periode was er financieel weinig mogelijk bij de Catalaanse club. In de zomer van 2021 kwam het zelfs zo ver dat Lionel Messi, misschien wel de beste voetballer aller tijden, FC Barcelona verliet. Voor een nieuw contract was in die periode eigenlijk geen geld meer.

Koeman begon het seizoen 2021/22 nog wel als trainer van FC Barcelona, maar het bleken moeizame tijden. In de zomer van 2021 kon Barça amper aankopen doen. In juli 2021, nog voor de komst van Cruijff, haalde FC Barcelona Emerson Royal terug van Real Betis. Men betaalde toen 14 miljoen euro voor de Braziliaanse rechtsback. Later in die transferperiode vertrok hij voor 25 miljoen euro naar Tottenham Hotspur.

Barça focust zich op transfervrije spelers

FC Barcelona moest het in die periode vooral hebben van transfervrije spelers. Zo kwamen Memphis Depay, Eric Garcia en Sergio Aguero transfervrij over van respectievelijk Olympique Lyon en Manchester City. Deze spelers kwamen voordat Cruijff begon aan zijn rol als technisch adviseur bij FC Barcelona. Later in de zomer van 2021, toen Cruijff wel al begonnen was als adviseur, werd Luuk de Jong op huurbasis overgenomen van Sevilla.

In de winterse transferperiode, toen Koeman al ontslagen was, wist FC Barcelona Pierre-Emerick Aubameyang transfervrij over te nemen van Arsenal. Adama Traoré werd vervolgens gehuurd van Wolverhampton Wanderers. Wel was er in de winter van 2022 plots geld voor een grote aankoop. Ferran Torres kwam voor 55 miljoen euro over van Manchester City.

Tekst gaat verder onder de foto.

Jordi Cruijff vanaf juli 2022 sportief directeur bij FC Barcelona

Vanaf juli 2022 werd Cruijff sportief directeur bij FC Barcelona. Op basis van die rol kunnen meer conclusies getrokken worden over zijn werk bij FC Barcelona, al voerde hij zijn werkzaamheden wel uit met directeur voetbalzaken Mateu Alemany. Bovendien had ook voorzitter Joan Laporta invloed op het beleid van de club.

In de zomer van 2022 kon FC Barcelona, dat het seizoen ervoor tweede werd en dus zeker was van Champions League-deelname, iets meer besteden dan een jaar eerder. De club versterkte zich met zeven spelers, waarvan er drie werden gekocht en vier transfervrij waren. De gekochte spelers waren Raphinha, Robert Lewandowski en Jules Koundé. Zij kochten bij elkaar 153 miljoen euro. De transfervrije spelers waren Andreas Christensen, Franck Kessié, Héctor Bellerín en Marcos Alonso.

Al met al hebben vooral de gekochte spelers van toen veel indruk gemaakt bij Barça. Raphinha behoort tot de beste spelers ter wereld, terwijl Koundé al jaren een vaste basisspeler is. Lewandowski ging bij FC Barcelona vrolijk door met scoren, al vertrekt de inmiddels bijna 38-jarige Pool deze zomer wel bij de Catalaanse club.

Jordi Cruijff moest bij FC Barcelona ook flink doorselecteren

Waar Cruijff bij Ajax mee te maken krijgt, is dat hij ook behoorlijk moet doorselecteren. Dat heeft hij bij FC Barcelona ook meegemaakt. Gedurende het seizoen 2021/22 - toen Cruijff nog technisch adviseur was - vertrokken er meerdere spelers bij FC Barcelona. De meest opvallende uitgaande transfer was die van superster Messi, terwijl de club afscheid nam van nog meer spelers.

Emerson Royal, Ilaix Moriba, Jean-Clair Todibo, Junior Firpo, Antoine Griezmann, Carles Aleñá en Monchu werden bijvoorbeeld verkocht, terwijl Miralem Pjanic, Francisco Trincão, Philippe Coutinho, Iñaki Peña en Alex Collado werden verhuurd.

Tekst gaat verder onder de foto.

Een seizoen later nam de club definitief afscheid van Coutinho, terwijl Aubameyang, Depay en Bellerín werden verkocht. Onder meer Nico Gonzalez, Sergiño Dest, Clement Lenglet, Trincão en Samuel Umtiti werden verhuurd en bovendien liet de club enkele spelers transfervrij vertrekken. Dat gold onder meer voor Pjanic, Riqui Puig, Martin Braithwaite, Óscar Mingueza, Neto, Rey Menaj, Moussa Wagué en Dani Alves.

Al met al werd duidelijk dat Cruijff - in samenwerking met onder meer Alematy - er geen gras over liet groeien. Er werd zelfs afscheid genomen van clubicoon Messi, terwijl de club ook spelers liet gaan waar het eerder hoge transfersommen voor had betaald en/of spelers die vermoedelijk een behoorlijk salaris verdienden.

Het is lastig te stellen in hoeverre Cruijff écht verantwoordelijk was voor de 'leegloop' bij Barça. Duidelijk is wel dat hij in ieder geval weet 'hoe het moet' en dat hij de ervaring heeft in het doorselecteren bij een topclub waar dat enorm hard nodig is.

Jordi Cruijff benadrukt belang van samenwerken

In een interview met The Athletic blikte Cruijff in juni 2023 terug op zijn periode als sportief directeur bij FC Barcelona. 'We kwamen uit een moeilijke periode. We hadden te maken met problemen rond Financial Fair Play en enkele spelers vertrokken. We hebben het uiteindelijk niet alleen overleefd, maar we zijn ook kampioen geworden. Als je nu naar de selectie kijkt, hebben we een van de jongste teams in Europa. Het heden is goed en de toekomst zal dat ook zijn', aldus Cruijff in 2023, die FC Barcelona daarna in 2025 en 2026 opnieuw kampioen zag worden.

Cruijff werkte in die periode bij FC Barcelona samen met Alemany (directeur voetbal) en Xavi (de trainer). 'Ik had een erg goede band met ze en voelde me erg op mijn gemak. Soms waren we het eens, soms waren we het oneens. We werkten echt als groep samen en daar ben ik dankbaar voor.'

De technisch directeur van Ajax is in het voetbal actief geweest in drie rollen. 'Als speler heb ik pieken en dalen meegemaakt. Ik weet hoe een speler zich kan voelen, of hij nu geblesseerd is of juist in topvorm. Ik weet hoe een selectie zich voelt. Als sportdirecteur moet je denken aan de korte, middellange en lange termijn met betrekking tot de planning van het team. Als coach heb ik leren omgaan met de druk, die komt van de media. Ik ben altijd in staat geweest om de verschillende functies van elkaar te scheiden en de andere te respecteren.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Hoe behandelt Jordi Cruijff als technisch directeur de trainer van de club?

Vanwege zijn ervaringen weet Cruijff hoe hij als technisch directeur van Ajax om moet gaan met een trainer. 'Het belangrijkste is dat je respect hebt voor de club en elkaars ruimte. Je mengt je niet met anderen en je springt niet op iemands stoel. Dan kan het voor iedereen voordelig zijn.'

'De coach is verantwoordelijk voor de opstelling, de training, en de kleedkamer is zijn plek. Hij is de leider, maar de clubfilosofie moet gevolgd worden', zei Cruijff toen al. Hij lijkt de trainer van Ajax, Míchel, dan ook de ruimte te geven. 'We steunen de coach en gaan niet tegen hem in. Het is een moderne manier van denken, waarbij de macht een beetje wordt verdeeld.'

Wanneer clubs niet op bovenstaande manier werken, kan het juist verkeerd gaan, zo stelt Cruijff. 'Stel dat een trainer zijn eigen spelers haalt, kan het zomaar zijn dat het in november niet loopt zoals gehoopt. Dan haal je een nieuwe manager met wederom nieuwe ideeën. Voor je het weet, heb je in januari een heleboel nieuwe spelers gekocht, omdat de trainer dat wil. Dan heb je twee keer zoveel spelers als nodig.'

Focus op jeugd in financieel moeilijkere tijden

Cruijff ziet de technisch directeur als een strateeg. 'Misschien heb je een heel goede rechtsback in de jeugdopleiding, maar wil de trainer misschien ook een rechtsback halen. Je kunt hem dan vertellen dat de rechtsback over een jaar klaar is voor het eerste elftal, waarna je samen een plan opstelt, in plaats van dat je veel geld uitgeeft aan een nieuwe rechtsback die die jonge speler in de weg zit.'

Niet iedere technisch directeur is aanwezig bij elke training en wedstrijd, maar Cruijff deed dat in zijn periode bij FC Barcelona wel. Het is de manier van werken van Cruijff, zo vertelde hij destijds. 'Ik had een goede band met de trainers met wie ik heb gewerkt.'

'Het gaat om vertrouwen, openheid en communicatie', vervolgde Cruijff. 'Als je de spelers doordeweeks niet ziet, hoe kan je dan aan het einde van het seizoen een mening geven als je niet alles hebt gezien en hun houding niet elke dag hebt kunnen observeren? Als je de coach kunt helpen, wint de coach. En als de coach wint, wint iedereen.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Cruijff benadrukte dat FC Barcelona een bepaald DNA heeft met een bepaalde manier van spelen en werkt met een belangrijke jeugdopleiding. Die clubfilosofie moest behouden worden, zoals dat nu ook bij Ajax het geval zal zijn. 'Tegelijkertijd erkenden we dat het voetbal verandert, dat het spel draait om transities en dat nationale stereotypen over voetbal aan het vervagen zijn.'

Opvallend was dat Barça in die tijd problemen had met de Financial Fair Play-regels. De club moest in die tijd dan ook vissen uit een andere vijver. De club vond met name veel spelers vanuit de eigen jeugdopleiding. 'Er doken jongens op op het moment dat de club ze het hardst nodig had', aldus Cruijff, die bij Ajax zal hopen dat er in financieel moeilijkere tijden in Amsterdam ook weer jeugdspelers opstaan.

Nieuw avontuur bij Ajax

In de zomer van 2023 vertrok Cruijff bij FC Barcelona. Hij wilde weer het trainersvak induiken, zo vertelde hij rondom zijn vertrek. Trainer werd Cruijff uiteindelijk niet meer en dat had een duidelijke reden. Zijn dochter Danae bleek namelijk botkanker te hebben. De familie ging door een zeer moeilijke tijd. 'In de zware momenten heb je twee soorten mensen: de mensen die erover praten en de mensen die zich verstoppen.'

Tekst gaat verder onder de foto.

'Ik ben meer een caveman. In die tijd heb ik niet gewerkt, ik heb zelfs een jaar geen voetbal gekeken. Soms vijf minuutjes, maar mijn hoofd stond er niet naar. Ik wilde er gewoon zijn voor mijn dochter', aldus Cruijff, wiens dochter de vreselijke ziekte wist te overleven.

Drie jaar na zijn vertrek bij FC Barcelona is Cruijff de technisch directeur van Ajax. Hij staat nu aan de vooravond van zijn eerste transferzomer, al kun je eigenlijk al stellen dat die begonnen is. Met de nieuwe trainer Míchel heeft Cruijff zijn eerste slag al geslagen.

Spelersselectie Ajax moet weer op niveau komen

Voor Cruijff wacht nu de zware taak om de spelersselectie van Ajax weer op het gewenste Ajax-niveau te krijgen. Naar verluidt mogen er behoorlijk wat spelers vertrekken bij de Amsterdamse club, terwijl Ajax wordt gelinkt aan nieuwe spelers. Cruijff weet vanuit zijn Barça-tijd hoe het is om te moeten werken met (relatief) beperkte financiële middelen.

Vanuit zijn eigen netwerk is het dan ook niet gek dat Ajax wordt gelinkt aan Spaanse voetballers of aan spelers die in Spanje spelen. De club zou interesse hebben in FC Barcelona-doelman Marc-André Ter Stegen, die in het afgelopen seizoen op huurbasis bij het Girona van Míchel werkte. Ook een andere keeper van Barça, Iñaki Peña, wordt genoemd.

De links met spelers als Dani Ceballos (Real Madrid) en Roony Bardghji (FC Barcelona) zijn ook te verklaren. Ceballos valt in de leeftijdscategorie waar Cruijff naar zou zoeken en zou gezien zijn contractduur voor een relatief lage transfersom op te halen kunnen zijn. Roony zou op zijn beurt mogelijk gehuurd kunnen worden van Barça.

Duidelijk is dat Cruijff weet hoe er doorgeselecteerd moet worden bij clubs waar dat nodig is. Aan hem om te bewijzen dat dat niet alleen bij FC Barcelona, maar ook bij Ajax mogelijk is.

Bart Veenstra (X: @Bart_Veenstra | e-mail: b.veenstra@ajaxshowtime.com)