Op 20 februari 1971 werd Jari Olavi Litmanen geboren in
Lahti, Finland. In 1992, toen hij 21 jaar was, tekende hij bij Ajax. In
Amsterdam maakte Litmanen veel indruk. Hij won de Champions League, Europese
Super Cup en het WK voor clubteams. Daarnaast werd hij vier keer kampioen,
won hij driemaal de KNVB Beker en won hij drie keer de Nederlandse Supercup. Veel
prijzen dus, maar de Fin werd vooral populair. Iets wat hij nu nog altijd is. Rond het succes in de jaren ’90 werden er ongelofelijk veel jongens
vernoemd naar Litmanen. Voor zijn komst was er geen Jari in Nederland, maar na
de succesjaren werden er zo’n 2.500 Jari’s geboren. Nu Litmanen op 20 februari
2021 vijftig jaar wordt, is het tijd om hem in het zonnetje te zetten. Op ons
verzoek kwamen er aardig wat reacties en anekdotes binnen. Mensen deelden hun mooiste
herinnering aan de Ajax-legende.
‘Tot onze
verrassing gaf Jari gehoor aan mijn verzoek’
Robert Niewenhuis schrijft dat hij ooit met zijn achtjarige
zoon Nikolaj naar een training ging naast Stadion De Meer. Eerst lukte het niet
om een handtekening van Clarence Seedorf te bemachtigen. ‘Toen we terugliepen
naar de plek waar de spelers de kleedkamers verlieten, zagen we dat Jari zich
met Finidi en Kanu in een wat onooglijke Opel Corsa persten. Net op het moment
dat zij aanstalten maakten om weg te rijden, vroeg ik aan Jari of wij hun
handtekeningen konden krijgen. Tot onze verrassing gaf Jari gehoor aan mijn
verzoek.’
‘Ze stapten alle drie uit en namen ruim de tijd om aan onze
vraag te voldoen, ook namen zij de tijd om op de foto (geen selfies
toentertijd) te gaan met mijn zoon.’ Robert schrijft dat zijn zoon enorm trots
was. ‘Vanaf dat moment is hij voor altijd een fan van hen, maar het meest nog van Jari.
Helaas zijn de foto's verloren gegaan, maar de warme manier van deze sterren
zal hem en mij voor altijd bijblijven. Toen mijn zoon wat ouder werd, kocht hij
als eerste een Ajax-shirt met het nummer 10 met de naam Litmanen achterop.
Jari Litmanen,
een Godenzoon voor altijd.’
‘Heb
getracht Jari over te halen om Umbro-schoenen te dragen’
Tussen 1989 en 2000 was Umbro de kledingsponsor van Ajax. De
heer W. Langenberg was in die tijd directeur van Umbro Nederland. ‘In de jaren
dat we nog kledingsponsor waren bij Ajax heb ik getracht Jari over te halen om
schoenen van Umbro te dragen. Na verschillende, aangepaste schoenen te hebben
geprobeerd, besloot hij tenslotte toch maar op zijn Adidas World Cup’s verder
te gaan. Bewijs van trouwheid en eerlijkheid van deze man’, laat de
ex-directeur nu weten.
‘6
januari 2021 is voor altijd mijn mooiste herinnering aan Jari’
Gerrit Jacobsen heeft een hele recente en mooie herinnering
aan Litmanen. ‘Mijn mooiste herinneringen zijn toch wel de jaren ’95 en ’96,
toen hij bij Ajax speelde en de Champions League en wereldbeker won. Een betere
nummer 10 is er nooit meer echt gekomen voor mijn gevoel. Ik word op 10 april
49 jaar en ben op 6 januari nog papa geworden van een heerlijke zoon die Jari
Gerrit Hendricus Jacobsen heet. Inderdaad, hij is vernoemd naar m’n favoriete
voetballer Jari Litmanen. Ik wil Jari ook graag een geboortekaart sturen, maar
weet helaas niet waar die heen zou moeten. 6 januari is nu dus voor altijd mijn
mooiste herinnering aan Jari.’
Een foto van Jari Jacobsen, geboren op 6 januari 2021 en vernoemd naar Jari Litmanen.
‘Herinner
mij mijn vader die dolenthousiast naar buiten kwam’
Martijn schrijft dat hij in de zomer van 1992 als
negenjarige jongen ‘het spelletje’ een beetje begon te snappen. ‘Mijn liefde
voor Ajax werd het voorgaande seizoen definitief. Tijdens de UEFA Cup-avonden
mocht ik regelmatig van mijn vader de eerste helft opblijven. Inmiddels kreeg
ik door dat, wanneer ik lief op de bank bleef zitten, ik hem zover kreeg om me
ook de tweede helft af te laten kijken. De kneiterspannende wedstrijden tegen
Genoa en Torino staan me tot op de dag van vandaag helder voor de geest.’
In de daaropvolgende zomer speelde Martijn zijn favoriete
Ajax-spelers na. ‘Op een warme nazomeravond herinner ik mij mijn vader, die
dolenthousiast naar buitenkwam. Niet om me, zoals ik verwachtte, naar binnen te
sturen om naar bed te gaan, maar om zijn enthousiasme over Ajax’ nieuwste
aankoop met me te delen: “Ajax heeft me nu toch een speler gekocht, een Fin,
ene Litmanen. Dat wordt een goede!”’
In de maanden die volgden was er weinig ruimte voor Litmanen
om zijn klasse te laten zien. ‘Maar mijn vaders vooruitziende blik bleek de
juiste. In de jaren erop groeide Litmanen uit tot een van de beste Ajacieden
ooit, in een van de mooiste generaties uit de clubgeschiedenis. Zijn sierlijke
spel, ietwat kromme houding met opgekropte schouders en zijn fantastische
steekpass maakten hem tot mijn absolute lievelingsspeler. Tot op de dag van
vandaag hangt er een Litmanen-poster in mijn huis en tegen iedereen die het
maar wil horen, verkondig ik: “Dat is Litmanen, een Fin, dat was een goede!”’
‘Ja, toen
was Jol er als de kippen bij om Jari de rode kaart voor te houden’
Engelina Hampel schrijft over een Ajax-wedstrijd op zondag 6
april 1997. ‘Toen verzamelde ik een aantal leerlingen van mijn brugklas van het
Damstede in Amsterdam-Noord. Een vader van één van de kinderen had kaartjes
voor FC Volendam – Ajax geregeld. Geschminkt en met Ajax-shawls stonden we elkaar
bij de bushalte op te wachten. In het stadion stonden we achter het doel. We
zagen van heel dichtbij hoe Jari Litmanen steeds werd vastgehouden, geschopt,
gestompt en geknepen.'
Scheidsrechter Dick Jol greep niet in. 'Plots gaf Jari
tegenstander Matthaei een schop onder zijn kont. Ja, toen was Jol er als de
kippen bij om Jari – op advies van de grensrechter – de rode kaart voor te
houden. Daarmee was het een unieke middag voor ons.’ De Amsterdammers wonnen
uiteindelijk met 0-3, dankzij doelpunten van Kiki Musampa, Arnold Scholten en
Nordin Wooter.
‘Hij
wordt nog altijd aangesproken of hij vernoemd is naar Jari’
Jarno van de Veer schrijft dat hij als veertienjarige jongen
met een vriend naar Ajax ging op de F-Side in Stadion De Meer. ‘We zijn daarna
nooit meer weggeweest. Een jaar later, in het seizoen 1993/1994, ben ik
seizoenkaarthouder geworden en die heb ik tot op heden nog steeds.’ Van de Veer
blikt terug op het succesjaar 1995. ‘Een superteam met in de hoofdrol Jari
Litmanen. Vanaf dat moment was het eigenlijk gelijk al duidelijk: mocht ik een
zoon krijgen, dan krijgt hij de naam Jari.'
In 2010 werd zijn zoontje Jari van de Veer geboren. Dat Litmanen in binnen- en buitenland populair is, blijkt wel
uit het volgende verhaal. ‘Het grappige is dat waar we ook komen, in Nederland
of het buitenland, hij vandaag de dag nog altijd wordt aangesproken door mensen
of hij vernoemd is naar deze grote Ajax-held uit Finland.’
Jari van de Veer ontmoet diegene naar wie hij vernoemd is: Jari Litmanen.
‘Al snel
kwam Jari van het veld gestormd na een woordenwisseling met Van Gaal’
Tommie Scheick mocht als kleine jongen mee naar Stadion De
Meer. ‘Ik ging met de buurman, ook een grote Ajax-fan, mee om naar de training
te kijken. Ik wilde graag een handtekening van Jari Litmanen. Bij aankomst zag
ik al mijn helden op het veld staan, onder leiding van Van Gaal. Al snel kwam
Jari van het veld gestormd na een woordenwisseling met Van Gaal.'
Voor Tommie was het zijn kans om een handtekening te scoren van de Fin. 'Stoer als ik al was, vroeg ik: Jari mag
ik je handtekening? Volgens mij kwamen er nog een boze “nee” en een boos
handgebaar vanaf, terwijl hij de kleedkamer instormde. Wat een domper! Gelukkig
kon ik nog wel een handtekening krijgen van onder anderen Edwin van der Sar.
Toch nog een geslaagde middag.’
‘Nu voelt het als een moment om Guestbook aan hem te
overhandigen’
Vince schrijft ons over het Jari
Guestbook. ‘Toen in 1998 duidelijk werd dat het wel eens zou
kunnen gebeuren dat onze Jari, held, weg zou kunnen gaan, ben ik samen met mijn
broer en een maat een website begonnen om Jari te behouden voor Ajax. Het idee
was om een Guestbook (old time internet) te starten, waarbij fans hun
waardering konden uiten en hem proberen te overtuigen om te blijven bij Ajax.’
De drie Ajax-fans maakten een groot spandoek met de
tekst ‘Jari read the Guestbook’. ‘Het was een groot succes. Althans, het werd niet wat we
gehoopt hadden, want hij ging naar FC Barcelona, maar toch..... We hebben
duizenden oproepen gekregen. Voor die tijd was dat abnormaal veel, het woord viraal
bestond nog niet.’
Veel mensen lieten iets achter in het Guestbook. ‘Alle
fans met een Ajax-hart, echte Ajacieden, een paar verdwaalde BN’ers, en een van
de mooiste was natuurlijk van David Endt, maar ze waren allemaal even mooi.’
Toen Litmanen besloot weg te gaan, wilden de bedenkers nog wat doen. ‘Dus
hebben wij het hele Guestbook laten uitprinten in boekvorm en in een mooi
koffertje gedaan om bij zijn afscheid in de ArenA te geven.’
‘Wij hadden daar afspraken over met Endt, toen
teammanager, en we konden het doen. Echter, door omstandigheden konden we er
niet bij zijn en het Guestbook nooit overhandigen. 21 jaar later hebben we
“The Guestbook” nog steeds in hardcopy en in het koffertje. Online is er niets
meer van terug te vinden. Nu voelt het als een moment om dit boek vol
waardering aan hem te overhandigen. Een en al pure liefde voor Jari!’
Een foto van de cover van het Guestbook voor Jari Litmanen.
‘Voor mij
direct een topper in spe’
In augustus 1992 deed het tweede elftal van Ajax mee aan een
jaarlijks toernooi bij FC Hilversum. Rob Immerzeel was destijds aanwezig bij
dat toernooi en zag Litmanen daar voor de eerste keer live spelen. ‘Jari Litmanen was nog onbekend bij het grote publiek. Tijdens
de warming up maakte hij op mij een enigszins logge indruk, met een aparte
kromme loop en een timide uitstraling. Wat echter volgde in de twee wedstrijden,
op die zaterdag en zondag, was voor mij om van te watertanden.'
Rob schrijft dat Litmanen de schroom van zich afgooide. 'De klasse droop ervan af. Zijn balaannames waren
voortreffelijk, het overzicht, inzicht en handelingssnelheid bovengemiddeld.
Voor mij direct een topper in spe. Zoals ik dat alleen eerder bij Marco van
Basten in juni 1982 had gezien ten tijde van het Nederlands kampioenschap voor
A-junioren op het KNVB sportcentrum in Zeist.’
‘Voordat hij echter
tot volle wasdom kwam, moest hij eerst nog Dennis Bergkamp voor zich dulden.
Niet de minste natuurlijk. Na het vertrek van Bergkamp naar Inter moest hij
de concurrentie aangaan met Dan Petersen. Ook een gave en pure voetballer die
iets bijzonders had. Hij was sneller dan Jari, maar miste toch het verfijnde,
geraffineerde spel van Litmanen.'
Toch werd de voorkeur in eerste instantie aan Petersen gegeven. 'Hij kampte echter met veel
blessureleed. Jari pakte vervolgens zijn kans en vele mooie voetbaljaren
volgden voor hem in het prachtige Ajax-shirt. Met zijn soms ondoorgrondelijke
karakter, maar voor de supporters een warm mens die het Ajax-DNA ten volle
heeft uitgedragen.’
‘Op het veld stond onze nummer 10 al te wachten’
Bob
Brand schrijft dat hij zijn zoon heeft vernoemd naar Litmanen. Op 21 mei 1995
werd zijn zoon Jari geboren. Voor zijn geboorte wist Bob nog niet of hij een
zoon of dochter zou krijgen. ‘Maar mijn gevoel zei een dochter. Ik had
dus voor de geboorte alleen de naam Naomi bedacht. Toen het zover was heb
ik mijn gabber Remo gebeld, ook een rasechte Ajacied.’
Bob kreeg een zoon in plaats van
een dochter. ‘Toen ik zag dat het toch een zoontje bleek te zijn en mijn gappie
ook bij ons was om ons te feliciteren, hebben we hem binnen een minuut de naam
Jari gegeven.’ Daarna benaderde Panorama hem voor een stukje in hun weekblad.
‘Als ik daaraan mee zou werken kreeg ik als dank een door Litmanen gesigneerd
Ajax-shirt cadeau. Je raadt het al: helaas pindakaas heb ik het shirt nooit
ontvangen.’
Bobs andere zoon, Ricardo, speelde
in de jeugd van SV Kadoelen. Er werd daar een prijsvraag georganiseerd en Bob
en zijn zoon wonnen die prijsvraag. ‘We mochten met Ricardo en Jari naar
Stadion De Meer. We hebben de training van het eerste gezien. Daarna hebben de
jongens nog handtekeningen gescoord en wat presentjes gehad in een goodiebag
van Ajax. Ik heb toen ook even David Endt aangesproken en uitgelegd dat mijn
zoon was vernoemd naar onze favoriete Ajax-speler.’
Bob vroeg Endt of de kleine Jari met de
grote Jari op de foto kon. ‘David zei dat hij zijn best zou doen en kwam later
met goed nieuws. Hij nam ons mee het stadion in en op het veld stond onze nummer
10 al te wachten. Ze zijn door mij samen op de foto gezet.’
Jari Litmanen op de foto met de 'kleine Jari' in Stadion De Meer.
‘Toen
ik hem zag zitten zwaaide ik vriendelijk naar hem’
Voor Dave Willems was Litmanen vroeger – en
eigenlijk nog steeds een beetje – zijn idool. ‘Ajax speelde een uitwedstrijd
tegen Fortuna Sittard en als kleine jongen uit Zuid-Limburg ging ik daarheen. Vlak voor het einde van de wedstrijd gingen wij, met
onze oude buren, naar buiten om sneller weg te zijn bij het stadion. Jari was
die wedstrijd geblesseerd geraakt en blijkbaar vroegtijdig naar de bus gegaan.
Toen ik hem zag zitten zwaaide ik vriendelijk naar hem, maar hij had er zichtbaar
de pee in op dat moment.’
‘Of hij zag dat ik een Ajax-sjaal om had, weet ik niet,
maar hij zwaaide toch terug. Niet alleen zijn voetbaltechniek was geweldig,
maar zeer zeker ook zijn vriendelijke karakter. Dit heb ik me jarenlang
herinnerd en nu denk ik er als volwassen persoon door deze vraag op terug. Het
blijft mooi dat voetballers een enorme (meestal) positieve impact hebben op
kinderen.’
Niels Opdam (e-mail:
[email protected])